i54 DE NATUURLYKE HISTORIE 
nochgewalTen, noch mmeraalen zyn; die tuffchenwezens zullen zelve fchaduwiogeit 
in de foorten, die hen faraen mtmaaken, en verfchillende trappen van volmaakt* 
heid en onvolmaaktheid in hunne organifatie , hebben. De werkingen van de hom det 
kalmars zyn miflchien meer georganifèerd en volmaakter dan de andere zaaddieren, 
miflcliicn zyn zy het ook minder, de eijeren zyn het miflchien nog minder dan de 
eene en andere; maar vvy hebben omtrent dit alles geen grond genoeg om rede* 
lyke gillingen op te bouwen. 
Het geen zeker gaat, is, dat alle dieren, alle planten , en alle deelen der dieren 
en der planten, eene oneindige menigte leevende ofganilche klompjes bevatten, 
welken men voorde oogen der heele wereld kan blootftellen, gelyk wy door de 
\'Oorgaande proefneemingen gedaan liebben ; die organifclie klompjes neemen op* 
volgelyk verfchillende gedaanten, en verfchillende trappen van beweeging en werk- 
zaamheid, aan, naar de verfchillende omftandigheden daar zy in zyn; zy zyn in 
veel grooter getale in de zaadvogten der beide Sexen en in de zaaden der planten, 
dan in de andere deelen van het dier of de plant; zy zyn daar ten minden blykbaa- 
rer en meer ontwikkeld, of, zo men wil, zy zyn daar opgehoopt onder de ge- 
daante dier kleine beweegende lighaampjes. Daar beftaat dan in de planten en in 
de dieren eene leevende zelfftandigheid , die hun gemeen is; het is die leevende 
en organifche zelfdandigheid, die de noodzaakelyke dof voor de voeding is ; het 
dier voedt zig met het dier of met de plant , gelyk de {flant zig insgelyks kan voe- 
den met het ontbonden dier of de ontbonden plant; die voedende zelfftandigheid 
aan beiden gemeen , is altoos leevende , altoos werkzaam , zy brengt het dier of de 
plant voort, wanneer zyeenen inwendigen vorm , eene gevoegelyke en overeenkom» 
ftige baarmoeder voor het een en de andere vindt, gelyk wy in de eerfte Hoofd- 
ftukken verklaard hebben ; maar wanneer deze wetkzaame zelfftandigheid in groo- 
ten overvloed is in plaatfcn alwaar zy zig kan vereenigen, formeert zy, in het 
dierlyk lighaam, andere dieren, gelyk de iteni» of wormen, die gemeenlykft in 
de ingewanden , maar dikwils ook in andere plaatfen des lighaaras, gevonden wor- 
den, de afcarides of aars-maeijen, die ziggemeenlyk in den regten darm onthou- 
den, de wormpjes, welken men zomtyds in de aderen, in de boezemholen der 
harfenen,in de lever, enz., vindt; die foorten van dieren zyn hun beftaan niet ver- 
fchuldigd aan andere dieren van dezelfde foort als zy, hunne voortteeling gefchiedt 
niet gelyk die van andere dieren; men kan derhalven denken, dat zy voortgebragt 
worden door die organifche ftof, alszy buiten haare vaten vloeit , of als zy door 
de vaten, die voor de voeding van het lighaam des diers gefchikt zyn, niet wét 
wordt opgepompt ; het is vry waarfchynlyk , dat dan die voortbrengende zelfftan- 
digheid, die altoos werkzaam is, en altoos ftrekt om zig te organifeeren , wormen 
en kleine ’georganifeerde lighaamen van verfchillende foorten voortbrengt, volgens 
de verfchillende plaatfcn, de verfehfliende lyfmoeders, alwaar zy zig by een verza- 
meld vindt.' ■ 'Wy zullen in het vervolg gelegenheid hebben om de natuur dezer 
wormen en van verfcheiden andere dieren, die zig op dezelfde wyze formeeren, 
omftandiger te onderzoeken, en te doen zien, dat hunne voortbrenging zeer ver- 
fchillende is van het geen men tot hier toe daar van gedagt heeft. 
Als deze organifche ftof , welke men als een algemeen zaad kan befchouweo »■ 
eene genoegzaame hoeveelheid verzameld is, gelyk zy is in de zaadvogten en 
jtt het fnotterig gedeelte van de iiifufle der planten, is haar eerfte uitwerkzel «e 
