DER DIEREN. 
1^3 
voort; zommigen, gelyk die van de hom van den kalmar, zyn niet dan foorten 
van werktuigen, maar werktuigen, die, fchoon zeer eenvoudig, uit zig zei ven 
werkzaam zyn; anderen, gelyk de zaaddiertjes, die door hunne beweegingde die- 
ren fchynen naiebootfen; anderen bootlèn de planten na door hunne wyze van groei- 
jen en zig uitte breiden ; daar zyn anderen, gelyk die van het gelpoord koren, wel- 
ken men beurtlings kan doen leven en fterven zo dikwils als men wil , en men 
weet niet, waarmede dezelve te vergelyken; daar zyn anderen, zelfs in eene 
groote menigte, die eerll eene foort van gewaflên zyn, die vervolgens eene foort 
van dieren worden, die op hunne beurt tot gewaden overgaan, enz. Het is waar- 
fchjinlyk, dat, hoe meer men deze nieuwe foort van georganifeerde wezens za! 
waarneemen, hoe meer verlcheidenheden men daarin ontdekken zal,. die fteeds voor 
ons des te zonderlinger zullen zyn , naarmaate zy van onze oogen, en van de foort 
der andere verfcheidenheden, welke de natuur ons vertoont, meer verwydard 
zyn. 
By voorbeeld, het ;^’Oor, of het geljmorde koren, ’t welk door eene foort van 
bederving of ontbinding van de werktuigelyke zelfllandigheid van het graan ver- 
oorzaakt wordt , bellaat uit eene oneindige menigte draadjes of kleine georgani- 
icerde lighaampjes, in hunne gedaante gelyk aan aaltjes; om hen voor het miSros- 
koop waar te neemen, behoeft men hot graan flegts tien of twaalf uuren in water te 
laaten trekken, en de draadjes, die deszelfs zelfllandigheid uitmaaken , af te fchei- 
den ; men zal zien dat zy eene blykbaare beweeging van buiging en kronkeling 
hebben, welke volmaaktelyk die van een kronkelende aal nabootll; als het wata 
hun begint te ontbreeken houden zy op zig te beweegen ; met daar op nieuws 
water by re doen, doet men hen hunne beweeging hervatten; en zo men deze 
ftoffe verfcheiden_ dagen, verfcheiden maanden, en zelfs verfcheiden jaaren, be- 
waart, zal men, in v/elk^i tyd men dezelve ook te voorfchyn haale om haar waar 
te neemen, dezelfde kleine llangetjes als te voren, dezelfde draadjes in beweeging, 
zien, zodra men daar water zal bygebragt hebben. Zodat men deze kleine werk- 
tuigen zo dikwils en zo lang kan doen werken als men wil , zonder dezelve te ver- 
delgen , en zonder dat zy iets van hunne kragt of werkzaamheid verliezen. Die 
kleine lighaamen zullen dan, zo men wil, eene foort van werktuigen zyn, die zig 
in beweeging brengen, zodra zy in eene vloeillof gedompeld zyn. Die draadjes 
openen zig zomtyds gelyk de draadjes der zaad vogten, en brengen beweegenda 
bolletjes voort; men zou dan kunnen gelooven, dat zy van dezelfde natuur, en 
dat zy alleenlyk vader en Heviger, zyn dan deze draadjes. 
De fl^igetjes die in de Ilyfzel geformeerd worden, hebben geen anderen oor- 
iprong dan de lierceniging der organifche klompjes van het zelfltandigde gedeelte 
van het koren ; de eerfte Gangetjes, die zig vertoonen , zyn zekerlyk niet door an- 
dere flangetjes voortgebragt; desniettemin laaten zy fchoon zelve niet geteeld, niet 
na andere leevende flaegetjes te teelen; men kan , hen met de punt van een lancet 
openfiiydende, de kleine flangetjes , en dat zelfs in zeer grooten getale, uit hunne 
lighaamen zien koomen ; het Icliync, dat het lighaam des diers niet dan eene fche- 
de of een zak is, waarin eene menigte andere kleine diertjes bevat worden, die zel- 
ve mogelyk niet anders zyn dan fcheden of kookers van dezelfde foort, waarin 
naarmaate zy groorer worden , de organifche ftof zig gelyk maakt met de geene 
die zy vindt, en de gedaante van flangetjes aanneemt. ^ 
