J?8 
DE NATUUR LYKE HISTORIE 
ftaat iiï het midden van het rooQe, op het oogenblik dat het ey uit ’s moeders 
liffhaam koomr. De warmte, welke het broeijen daar aan geeft , doet niets dan heE 
7elve ontwikkelen door de vogten in beweeging te brengen; maar het is niet 
mogelyk te bepaalen , ten minhen niet door de waarneeraingen , welke tot dus 
veme gemaakt zyn, welk der deden van de vriigt in het oogenblik der formatie het 
cerft vaft raake, welk het deel zy , dat voor fteunpunt of middelpunt van vereeni- 
ging voor alle de andere dienen raoete. 
Jk heb fteeds gezegd , dat de organilche klompjes vaftgeraaakt werden , en dat 
zy hunne beweeging niet verloeren dan door zig te vcreenigen ; dit koomt my 
zeker voor, omdat, zo men het zaadvogt van het mannetje en dat van het vvyfje 
afzonderlyk waarneemt, men eene oneindige menigte kleine lighaampjes in eene 
Ücrke beweeging in het een zo wel als in het ander dezer vogten ziet; en zo men 
vervolgens den uitflag van de vermenging dezer twee werkzaame vogten waar* 
neemt; ziet men niet dan een klein ligliaara in ruft, en geheel onbeweeglyk, aan 
het welk de warmte noodig-is om het beweeging te geeven, want het kieken , c 
welk in ’t middelpunt van de roof beftaat, is vóór de broeijing zonder eenige be- 
weeging, cii wanneer men het zelfs, vier-en-twintig uuren daar na, zonder mi- 
kroskoop begint te kunnen ontdekken, heeft het noar geene de minfta vertooning 
van beweeging, en zelfs den volgenden dag nog niet. Het is, geduurende deze 
eerfte dagen, niet dan eene kleine witte malfa van fnotterigheid, die op den twee» 
den dag reeds ftevigte krygt, en die langzaamerhand toeneemt door eene foort van 
groeiend leven , waarvan de beweeging zeer langzaam is , en geheel met gelykt 
naar die der organifchc deeleu, die zig in het zaadvogt zeer fnel beweegen. Daar- 
enboven heb ik reden gehad van te zeggen, dat deze beweeging volkoomen ver- 
delgd, en dat de werkzaamheid der organifche deeltjes geheel vaftgeraaakt , wordt; 
want zo men een ey bewaart zonder het bloot te ftellen aan den trap van warm- 
te die noodig is oni het kieken te ontwikkelen, zal liet vrugtje, fchoon geheel 
geformeerd, daar zonder eenige beweeging blyven, en de organifche klompjes» 
daar hst uit beftaat^ zullen vaftgczet blyven, zonder dat zy van zelve de bewee-^ 
eins en het leven kunnen geeven aan het vrugtje, ’t welk door hunne verpeniging: 
Icforraeerd is. Dus, nadat de beweeging der organ^che klompjes geftmt is, na 
de vereeniging dezer klompjes , en de plaatfelyke vaftzettmg van alle de deelen, 
die een dierlyk lighaam formeeren moeten , is er nog eene uitwendige magt noodig 
om het als te bezielen , en het zelve het veraioogen te geeven van zig te ontwik- 
kelen, door de zulken van deze klompjes, die in de vaten van dit kleine lighaam 
bevat zyn, beweeging te geeven; want vóór de broeijing beftaat het dierlyk werk- 
tuig in zyn geheel, het is volkoomen, volmaakt, en gereed om te werken, maar 
da^ is eene uitwendige werkoorzaak noodig om het in beweeging te brengen, en 
die werkoorzaak is de warmte, die, de vogten verdunnende, dezelve verpligt 
rond te vloeijen, en dus de werkende leden, de organa, in beweeging brengt» 
die vervolgens niét anders te doen hebben dan zig te ontwkkeleu en te groei- 
jen, mits dat de uitwendige warmte hen b hunne verrigtmgen Hyve hel^n , en 
ophoude, dan wanneer zy beweeging en kragt genoeg van zig zdven hebben, oi 
dien onderhand te kunnen ontbeeren, en om, terwereldkoomende,gebruiktekun- 
nen maaken van hunne leden en uitwendige orga«^». ^ • 
Vóór de werking dezer uitwendige warmte, dat is te zeggen vóór de broeiju^j^ 
