DER DIEREN. 
I9i 
bevrugt is geworden , waarom zou dan de warmte van het lighaam der henne, die 
zckerlyk groot geuoeg is om het te ontwikkelen, het inderdaad niet ontwikkeld 
hebben? en waarom vindt men het kieken niet geheel geformeerd, en gereed om 
uit te koomcn in de eijeren, die een-en-twintig d;igen te voren bevrugt geweell 
zyn , en welken de hai niet dan na verloop van dien tyd legt ? 
Deze zwaarigheid is evenwel zo groot niet als zy fchynt, want men moet be- 
grypen, dat in den tyd, als de hen by den haan is, yder ey in zyn roofje een 
klein gedeelte des zaadvogts van het mannetje ontvangt; dit roofje bevattede reeds 
dat van het wyij’e; het ey, aan den eijerüok vaflzittende , is in de eijerleggen- 
de wyfjes dat, het welk het klieragtig lighaam in de zaadballen der leevendbaa- 
rende wyfjes is; het roofje van het ey zal, zo men wil, de holligheid van dit 
klieragtig lighaam zyn, waarin het zaadvogt van het wylje liuiftvell:; dat van het 
mannetje koomt zig daar mede vermengen en doordring het ; daar moet dan uit 
die vermenging een vrugtje voortkooraen , het welk op het oogenblik zelf, dat de 
beide vogten malkanderen doordringen , geformeerd wordt. Dus is het eerde ey, 
het welk de hen, onmiddelyk na de gemeenfehap met den haan, legt, bevrugt en 
levert een kieken uit; die, welken zy in het vervolg legt, zyn op dezelfde wyze en 
op het zelfde oogenblik bevrugt geworden; maar gelyk aan d.'ze eijeren nog vve- 
zendlyke deelen ontbreeken , welker voortbrenging onafhankelyk is van het zaad- 
vogt van het mannetje, gelyk zy nog geen wit, of vliezen, of dop, hebben, zo 
kan het kleine vrugtje in het roofje bevat, zig in dit onvolmaakte ey niet ontzwag- 
telen, fchoon het daar wezendlyk in bevat is, cn fchoon deszelfs ontzwagteling ge- 
holpen wordt van de inwendige warmte des lighaams van de iiKteder. Het blyft 
dan in het roofje in den ftaat, zo als het geformeerd is geweed, ter tyd toe, dat 
het ey door zynen groei alle de deelen gekreegen heeft, die noodig zyn voor de 
werking en ontzwagteling van het kieken; en het is niet, dan wanneer het ey tot 
zyne volmaaktheid gekoomen is, dat dit vrugtje kan beginnen geboren te worden 
en zig te ontzwagtelen. 
Deze ontzwagteling gelchiedt uitwendig door het broeijen, maar het is zeker, 
dat zy ook van binnen zou kunnen gcfchieden, en midchien zoude men de opening 
van de hen fluitende, om haar te beletten te leggen, eri om haar te verpligten het 
ey by haar te houden, daar door kunnen te weeg brengen, dat het kieken zig 
ontzwagtelen zoude, gelyk het zig buiten haar lighaam oiitzwagtelt, en zo de hen 
een en-twintig dagen na deze bewerking leven koude , zoude men haar het kieken 
geheel geformeerd zien te voorfchyn brengen , ten zy de al te groote hitte van het 
lighaam des diers het ey deedt bederven; want liien weet, dat de grenzen der 
graadenvan warmte, die noodig is om de kiekens te doen uitkoomeii, niet zeer 
uitgeflrektzyn, en dat het gebrek of de overmaat dezer grenzen even Ichadclyk is 
voor derzelver ontwikkeling. _ De laatfte eijers, welken de hen legt , cn waarin de 
ftaat van het vrugtje dezelfde is als in de eerde, bewyzen dan niets anders, dan dat 
het noodig is, dat het ey alle zyne volmaaktheid gekreegen hebbe om zig te ont- 
wikkelen, en dat het zelve, fchoon langen tyd te voren in deze eijeren gefor- 
meerd , in denzelfden ftaat , waarin het op het oogenblik der bevrugtmg was , ge- 
bleevenis by gebrek van wit, en andere deelen tot zyne ontzwagteling noodig , die 
nog niet geformeerd waren , even als het in volmaakte eijeren in den zelfden ftaat 
blyft by gebrek van de warmte, tot die zelfde ontwikkeling noodig, naardien 
