212 
DE NATUUR LYKE HISTORIE 
het gewas, en door de gedaante dezer deden te doordringen, het welk ik den iaweil» 
digen vorm genaamd heb. Als deze voedende (lof overvloediger worde dan noodig is 
om hetdicrlyk of groeijend ligliaam te voeden en te ontz wagtclen, wordt zy van al- 
le de -deelcn des lighaams naar een of verlcheiden bewaarplaatlLii , ouder de gedaan- 
te van een vogt, te rug gezonJen. Dit vogt bevat alle de klompjes, die overcen- 
komftig zyn met het lighaam van het dier, en bygevolg alles vyat noodig is tot de 
her voortbrenging van een klein wezen, geheel gelyk aan het eerfte. Gemeenelyk 
wordt deze voedende llolfe in vecle Ib.urten van dieren niet al te overvloedig dan 
wanneer het Iighaara zynen meeCten groei gekreegen heeft; en het is oiu deze re- 
den, dat de dieren niet dan te dezer tyd in Haat zyn voort te teelen. 
Wanneer deze voedende en vooribrengende Hof, die algemeen vcrlpreld is,; 
door den inwendigen vorm van het dier of de plant is gegaan, en ecne.gepaHe lyf- 
moeder vindt, brengt zy een dier of eene plant van dezelfde foorte voort, maar 
wanneer zy zig niet in eene bekwaame lyftnoedcr bevindt, brengt zy georganifeer- 
de wezens voort van de dieren cn planten vcrfchiUende , gelylc^de be weegende en 
groe^nde lighaaraen, welken men in de zaadvogten der dieren,, in de aftrekzels 
van de zaaden der planten, enz., bclpciirt. 
Deze voortbrengende Hof beHaat uit organifche, altoos werkzaame, deeltjes, 
welker beweeging en werking bepaald z^m door de brute, omverktnigclyke, deden 
der (tot in het algemeen , cn byzondcrlyk door de olieagtige en zoute deden ; maar 
zo dra men hen van deze vreemde Hoffe losmaakc, herneemen zy hunne werking, 
en brengen verlchillende foorcen van gewaden, en andere bezielde wezens, voort, 
die eene voortgaande beweeging hebben. 
Men kan de uitwerkzds van deze voortbrengende doffe in de zaadvogten der 
dieren van de eene eii de andere oexe met het vergt oorglas zien, het zaatfder lee- 
vendbaarende wyfjes wordt door de klieragtige lighaarhen, die op haare teftikulen 
groeijen, geklcinfd, en deze klieragtige lighaamen bevatten eene vrygroote hoe- 
veelheid van dit zaadvogt in hunne binnenlle ruimte. De eijerlcggende wyfjes 
hebben, zo wel als de leevendbaarende, een zaadvogt, en dit zaadvogt der eijer- 
Jeggende wj'Qes is nog werkzaamer, dan dat der leevendbaarende, gelyk ik- in de 
Hiftorie der vogelen zal verklaaren. Dit zaadvogt van het wyfje is in het alge- 
meen gelyk aan dat van het mannetje, als zy beiden in den natiuirHaat zyn ; zy 
ontbinden zig op dezelfde wyze, zy bevatten gelyke werktuigelykc lighaampjes, 
en zy vertoonen eveneens dezelfde verlchynzels. 
Alle de dierlyke (ƒ groeijende zelftlandigheden bevatten eene groote hoeveel- 
heid van deze organifche en voortbrengende' Hoffe. Mea moet, om dezelve te be- 
merken, de brute, onwemuigdyke, deeleii, daar de werkzaame deeltjes dezer 
ftoffen in gewikkeld zyn , uegts atleheiden , het welk gelchiedt door deze dierlyke of 
groeijende zelfftandigheden ih water te laaten ri-ekken; de zouten fi-nelten , de oliën 
fcheiden zig af, en de organifche deeltjes vertoonen zig, door zig in beweeging 
te btengen ; zy zyn in grooteren overvloed in de zaadvogten dan in alle andere dier- 
zeifHandigheden, of liever zy zyn daar in hunnen Haar van ontwikkeling en 
blykb^theid, terwyl zy in het vicefch ingewikkeld zyn en wederhouden worden 
doM de brute deeleii, van welken men hen om die reden moet affclieiden. In da 
eerlte tyden. deze infiiGe, wanneer het vleefch nog maar ligtelyk ontbonden 
15 , Ziet men deze organifche Hoffe onder de gedaante van beweegende lighaa; 
