DER DIEREN. 
ars 
men , die byna zo groot zyn als die der zaadvogten; maar naarmaate dat de ont- 
binding vermeerdert, verminderen deze organifche deelcn in grootte en neemeii roe 
in beweeging ; en wanneer het vleelch , door lang in het water te liaan , geheel 
ontbonden of bedorven is, worden die zdfde organifche deelen uiterniiaten fyn 
en kiein, en zy krygen eene oneindig fiielle beweeging. Het is dan, dat deze ifof 
een vergift kan woideii, gelyk dat van den rand eener addeiilarige , waarin de Hr. 
Mead eene oneindige menigte kleine puntige lighaampjes heeft gezien , welken 
hy voor zouten heeft genoomen, en die niets anders zyn dan die zelfde orgau'tchs 
deelen in eene zeer groote werkzaamheid. De etter, die uit de wonden voort* 
koomt, krielt daarvan, en het kan zeer uatimrlyk gebeuren, dat de etror zulk een 
trap van bederving kryge , dat zy eene derfyuite vergiften worden want telken- 
maale als deze werkzaarae lioffe tot eene zekere hoogte aangczei is, het welk men 
altoos kan bemerken aan de fnelheid en aan de kleinheid der beweegendelighaaraen , 
welken zy bevat, zal zy eni foort van vergift worden. Het nnec eveneens zyn 
met de PJanr-vergrlten. De zelfde ftof, dewelke dient om ons te voeden wan- 
neer zy in liaaren naiuurlyken Haat is, moet ons- vernielen als zy bedorven isj 
men kan dit zien door het gezonde met het geipoorde koren te vergelyken , welk 
laatlle de leden der dieren en der menlchen, die het gebruiken willen, door het 
koud vuur verteerd, van het lighaara doet vallen; men ziet het door vergclyking 
dier zelfde lioffe, die zig aan onze tanden vafizet, en die niet is dan eenoverblyt- 
zel van voedzel, dat niet bedorven is, met die van den tand der adderflange, of 
van den dollen hond, dewelke niet anders is dan. die zelftte ftof al te fterk afge- 
fcheiden, aangezet, en ten uiterfteii bedorven. 
Wanneer die zelfde organifche voortbrengende ftof in groote hoeveelheid in de 
deelen van eenig dier verzameld en genoodzaakt is daar in te blyven, formeert 
zy daar leevende wezens, welken wy altoos als dieren befchonwd hebben , gelyk 
den lintworm, de aarsmaaden, alle de wormen welken men in de aderen, in de 
milt, enz., vindt. Allen die, welken men uit de wonden haak, de meellen der 
geenen die zy formeeren in bedorven vleefch, in de etter, enz., hebben geen 
anderen oorfprong; de aaltjes van de ftyfzel, die van den azyn, alle de ge waan- 
de luikroskoop-di'ertjes , zyii niet dan verfchilleiuie ^gedaanten, dewelke deze üof- 
fe, altoos werkzaam, altoos flrekkende tót organilluiej VvmzCiveen naar. de ver^ 
fchillende omftandigheden aamieemt. 
In alle de dierlyke of groeijende zelfftandigheden , door de infufie ontbonden, 
openbaart deze voortbrengende ftof zig eenl onder de gedaante eener groeijing ; 
men ziet Iiaar draadjes formeeren, die groeijen en zig uitlirekken even als ee- 
ne plant die in grootte toeneemt; vervolgens zwellen de einden, en de knoopen 
dezer grocijingen blaazen zig op, cn barfen welhaaft om d.iortogt te geeven 
aan eene menigte beweegende lighaamen , die dieren fchynen te zyn , zo dat de 
Natuur in alles met eene beweeging van gïoai fchynt le begi men ; men zin het door 
de mikroskopHche voortbrengzelen , rnen ziet het ook door de ontwikkeling 
van het dier, want de vrugt doet in de eerfte dagen niet dan groeijen. 
De gezonde ftoffen, en die dienttig zyn voor onze voediiig, verlchaffen geene 
beweegende klompjes, dan na een vry aanmcrk-elyken tyd; daar wordt eenewater- 
infufie van eenige dagen vereifcht ora het verfche vleefch, de zaaden, de pitten der 
vrugten, euz., beweegende ftshaamen voor het gezigt te doen vertoonen; maar 
Dd 3 
