220 DE NATUURLYKE HISTORIE 
den nienfch kunnen zyn , zo kunnen wy niet dan door de uitwerkzelen oordeelen o 
vvy kunnen niet dan de uitkomllen der natuurJyke werkingen van de eene en andere 
vergelyken. 
Laat ons dan die uitkomllen bezien ; Lat ons , ten dien einde, beginnen met alle 
de byzondere oyereenkomden toe te liaan, en niet dan de verldKidenhtden en 
nog wel blocelyk de algemeenlte, te onderzoeken. Men zal erkennen, dat de 
domfle menleh ni Haat is om het veniuftigit dier te leiden ; hy bediert her en doet 
het cotzyn gebruik dienen; en het is minder doorLagc of beherdigheid’dan door 
de meeroerheid van natuur en omdat hy een beredeneerd ontwerp eene orde 
van daaden, en eene opvolging van middelen, heeft, waardoor hy het dier dwingt 
om hem te gehoorzapien , dat hy zig meeller van het zelve betoont ; want wv 
zien nioc 9 dcit cle dieren ^ die fterker eii behendiger zyn, anderen bevoelen ei> 
hen tot hunne gebruiken doen dienen ; de fterkften eeten de zwakften maar dit 
onderllelc blootelyk eeue behoefte, eene lult, hoedanigheden zeer verlcniüende 
van die, welke voortkoomen uit eene agtervolging, een verbaad van daaden, al- 
len tot het zelfde oogmerk gerigt. Eyaldien de dieren met deze hoedanigheid be- 
fchonken waren , zouden wy dan niet zomraigen hunner gebied over anderen zien 
voeren, dezelven dwingen om hun voedzel te bezorgen, of hen op te paiTen en 
te helpen als zy ziek of gekwetll waren ? Nu is ’er onder alle de dieren niet één 
kenmerk van deze ondergefchiktheid, niet één teken, dat de een of ander onder 
hen de ineerderheid vanzyne natuur boven die van anderen voele; bygevolg moet 
men denken, dat zy inderdaad alle van dezelfde natuur zyn, en men moet terzelf- 
der tyu beiiui en , dat die van den menlch nier flegts verre boven die van het dier, 
maar dat zy daar van ook geheel verlbhiliende is 
wt binnen in hem om- 
menfchelykgellagt gemeen; de wilde menfeh fpreekt gelyk de befcimfdc raenlch, 
en beiden Iprceken zy natuurlyk , en Ijireeken om zig re doen verdaan. Geen der 
dieren heeft dit teken om zyne gedagten uit te drukken ; het is , gelyk men ge- 
meenlyk denkt, niet by gebrek van werktuigen, dat zy niet lpreekcn;'detongvan 
den aap is den Ontleedkundigen («) zo volmaakt voorgekonmen als die van den 
menfeh; de aap zou l]ireeken zo hy dagt; zo de urde zyner gedagten iets ge- 
meens hadt met de onze, zoude hy onze taal Ipreeken, en, onderftellcnde ckthv 
niet dan aapen-gedagten hadt, zoude hy rot andere aapen fpreeken, maar men 
heeft hen nooit met malkanderen zien praaten, nooit redenwilTelen ; zy hebben dan 
zelis geene or^, geere agtervolging, van gedagten op hunne wyze, wel verre 
van gelyke gedagten met de onze te hebben; daar gaat in hun binne. ft 
tervolgd , mets beredeneerd, om dewyl zy niets door faamgevoegde en gereil- 
de tekenen uitdrukken, zy hebben derhalven de gedagte iikt, zelfs nief in de 
klemfte maate. 
Het is zo waar, dat het niet by gebrek van werktuigen is, dat de dieren niet 
fpreeken, dat men daar verfcheiden foorten onderkent, aan welken men woorden, 
en zelfs vry lange fpreekwyzcn, leert napraaten , en milTchien zonden ’er veele an- 
dere zyn, aan welken men, zo men zig de moeite wilde geeven, vericheiden ge-, 
(») Zie dc Befchryvingen van den Hr. Pejuuult in zyne Hiftorie der Dieren. 
