VAN 
DEN MENSCH. 
aan het dier, het is dat, ’t welk algemeen, en dat in alle de deelen van zyn lig-' 
haam verfpreid, is. Dit zelfde zintuig ondertuflchen is in het kind, op het oogen- 
blik van deszelfs geboorte, nog niet volmaakt, het geeft inderdaad door zyn llee- 
nen en fchreien tekenen van ftnert, maar het heeft nog niets om vermaak uit te druk- 
ken. Het begint niet te lagchen dan na verloop van veertig dagen , dit is ook de 
tyd waarop het begint te weenen; want vdór dien tyd is het fteenen en fdireiea 
van geene traanen vergezeld. Daar vertoonen zig dan geene tekenen van driften 
op het gelaat van den jonggeborenen; de deelen van het aangezigt hebben zelfs nog 
alle de vaftheid en veerkragt niet, die noodig zyn om die aandoeningen der ziele 
op deze wyze uit te drukken. Alle andere deelen des lighaams, nog zwak en te- 
der, hebben niet dan onzekere en waggelende beweegingen; het kan zig niet over 
eind houden, zyne beenen en dijen zyn nog gevouwen door de gewoonte, welke 
het in den boezem der moeder gekreegen heeft, het heeft nog de kragt niet, om 
zyne armen uit te ftrekken, of iets met de handen aan te grypen; zo men het aan 
zig zei ven overliet, zoude het op den rug blyven liggen, zonder zig te kunnen 
omkeeren. 
Zo men behoorlyk acht geeft op het geen wy gezegd hebben , zal men zien , dat 
de fmert, dewelke het kind inde eerfte tyden voelt, en die het door zugten uit- 
drukt, niet dan eene ligliaamelyke aandoening is, gelyk aan die der dieren, die 
zugten of ileenen zodra zy geboren z^n; en dat de gewaarwordingen der ziele 
zig niet dan na verloop van veertig dagen beginnen te openbaaren ; want het lag- 
chen en de traanen zyn voortbrengzels van twee inwendige gewaarwordingen, die 
beide van de werking der ziele afhangen. De eerfte is eene aangenaame bewee- 
ging, die niet kan geboren worden dan op het gezigt, of door de herinnering, 
van een bekend, bemind, en begeerd, voorwerp. De droefheid is eene onaan- 
genaame fchokking met vertedering en een nadenken op ons zelven ; beiden zyti 
het driften, die kundigheden, vergelykingen , en opmerkingen onderftellen ; dus 
zyn het lagchen en geween byzondere tekens voor de menlchelyke foort om het 
vermaak of de fmert der ziele uit te drukken, terwyl het gelchrei, de beweegingen, 
en de andere tekenen der fmerten en der vermaaken des lighaams , aan den menfeh 
en aan de meefte dieren gemeen zyn. 
RIaar laat ons tot de ftolfelyke deelen , en tot de lighaams-aandoeningen we* 
derkeeren, De grootte van het kind, dat op zyn tyd geboren v/ordt, is ge- 
raeenlyk van een-en-twintig duimen, daar worden egter veel kleiner geboren, 
en daar zyn ’er, die maar veertien duimen lang zyn, fchoon zy den terraynvan 
negen maanden bereikt liebbcn. Eenige andere daarentegen zyn meer dan 
een-en-twintig duimen groot; de borft der kinderen van een-en-twintig duimen, 
geineeten over de lengte van het borftbeen, heeft byna drie duimen , en flegts twee 
wanneer het kind maar veertien duimen lang is. Op de negen maanden weegt 
het kind gemeenlyk tvvaalf pond, en zomtyds veertien pond. Het hoofd 
van den jonggeboomen is naar evenredigheid grooter dan het overige des lig* 
haams, en deze onevenredigheid, die nog veel grooter was in den eerften ou- 
derdom van de vrugt , verdwynt niet dan na de eerfte kindsheid. Het vel van 
het eerftgeboren kind iszeerfyn, het fchynt roodagtig omdat het doorfchynende 
genoeg is, om eene zwakke fchaduvving van de kleur des bloeds te laaten doorftee- 
Ff 3 
