/ 
234 DE NATUURLYKE HISTORIE 
yder oogenblik in het menfchelyk lighaam werkt zonder daar de nainfle -fmert in te 
veroorzaaketi , en zonder zelfs eenige gewaarwording te maakcn ; hier gelchiedc 
eene geweldige en fmertelyke pooging, die van geween cn fchreijen vergezeld gaat, 
en die zoratyds lalHge gevolgen heeft ; de Idnders verliezen eerll hunne vrölyk- 
heid, men ziet hen droevig en onrullig, dan is hun tandvleefch rood en gezwol- 
len, en vervolgens wordt het wit, wrarneer de drukking op het punt is om den 
loop des bloeds in de vaten te onderfcheppen; zy brengen daar alle oogenblik hun- 
nen vinger, om de jeukte, die zy daar voelen, te ttillen. Men verfchaft hun die 
kleine verzagting met hun eene bel van yvoor of koraal, of van eenig ander hard en 
gcpolyfl: lighaamtegecven; zy brengen het van zelve aan hunnen mond, en zy flui- 
ten het tiillchen het tandvleefch op de fmertelyke plaats; deze pooging, tegen 
die van den tand overgclleld, ontlpant het tandvleefch een weinig, cn flik de pyn 
voor een oogenblilt; zy helpt ook de doorbreekiiig van het vlies van liet tand- 
vleelch bevorderen , als het welk, van twee kanten gedrukt wordende , te eerder fcheu- 
ren moet ; maar dikwils gaat dit uitkoonien der tanden niet toe dan met veel moei- 
te cn gevaar. De Natuur ftelt zig haarc eigen kragten tegen cn werkt nadrukke- 
lyker naarmaate zy meer wederftand maakt. Wanneer het tandvleefch door dc vaft- 
lieid der vezels, daar het uit beflaat, gellootener is dan naar gewoonte , biedt het 
een langcrcn wederftand tegen de drukking van den tand, en dan is de pooging 
van wederzydcn zo groot, dat zyeene outfteeking, van alle derzelver gevolgen ver- 
gezeld, voorebrenge, het welk, gclyk men weet, het leven kollen kan. Men 
neemt, om deze toevallen voor te koomen , toevlugt tot de konft, -111011 fnydt het 
tandvleefch boven den tand door; door middel van welkekleine bewerking de fpan- 
ning cn de ontfteeking van het tandvleefch ophouden , en de tand een vrijen door- 
togt vindt. 
De hondstanden zyn, aan de zyde der fnytanden , ten g-etale van vier; zy koo- 
men gemeenlyk op de negende of tiende maand uit. Op het einde van het eerfte, 
of geduurende het tweede jaar, ziet menzeftien andere tanden verlchynen, wel- 
ken men bakranden, of kiezen, noemr; vier aan de zyde van elk der hondstanden. 
Deze tyden, voor het uitkoomen der tanden, zyn vcrfchillende; men wil dat die 
van het hovend kakebeen gemeenlyk eer verlchynen , ondertulfchen gebeurt het 
ook zonityds, datzy laater uitkoomen, dan die van het onderfl: kaakebeen. 
De fnytanden, de hondstanden, en de vier eerfte kiezen , vallen natuurlyk in het 
vyfde, het zesde , of het zevende, jaar uit, maar zy worden vervuld door ande- 
ren, die in het zevende jaar te voorfchyn koomen, dikwils egter laater, en zom- 
tyds niet voor de jaaren van huwbaarheid. Het uitvallen dezer zeftien tanden wordt 
veroorzaakt door de ontwikkeling van eene tweede fpruit op den bodem van de kas 
geplaatft, dewelke groeijende de tanden voortftoot. Deze Ijaruit ontbreekt in de 
andere kiezen, dus vallen zy niet uit dan door toevallen , en haar verlies wordt by- 
na nooit vergoed. 
Daar zyn nog vier andere tanden, die op elk der twee einden van de kaakebee- 
nen geplaatft. zyn; deze tanden of kiezen ontbreeken aan verfcheiden perfoonen, 
hunne ontwikkeling is langzaamer dan diederandete tanden ; dezelve gefchiedt door- 
gaands niet dan in de huwbaare jaaren, en zomtyds in een meer gevorderden leef- 
tyd; men heeft hen tanden van wysheid genoemt; zy verfchynen opvolgelyk de 
een na den anderen, of beiden in den zelfden tyd, onverfchilüg boven of beneven. 
