van den MENSCH. 2^5 
Armoathic of dit verband , beftaat in de geheele dierlyke huishouding , en men kan 
niet tcve4 toeleg om de uitwerkzels daarvan waar te neemen, zo men het 
beTchomvendc gedrete der üeneeskonft wil volmaakcn ; 
nipt rm mv over dit ffewigtig onderwerp int te breiden. ]k zal alleeniyK aan 
Sten diJdit verband nififhfn de flem cn de deelen der voortteehng zig met 
S in’ de selheedenen, laat befpeuren, maar ook in andere mannen , en zelts ni 
alleen moeg verandert in de mannen op den ouderdom der hnvvbaar- 
heid^m S%rouvven, die eene fterke ftera hebben, worden vermoed meer ge- 
tïkcïvan^dê huwbaarheid is eene foort van dooflieid in de liezen, 
SS «n Srf 
de Ipriu Cl . . v,pi- p-elin'd van de ftetn verandert , zy wordt heefeh en 
"" een ïry SS tyd , waania zy voller’, vWerder, fter- 
Sf ’zvvSrcr is Li te voren. ^Die verandering is zeer duidelyk in de jongens , 
So zy het minder is in de meisjes , is het omdat de toon van haare ftem namur- 
^^liSSekenen van huwbaarheid zyn aan de beide Scxcn gemeen, maar daar z^m 
andSe, die aan elk derzelver in ’t byzonder eigen zyn. Het verfchynen der Hon- 
den, de groei van den boezem, voor de vrouwen; de baard en het mtwerpen 
v-m het zaadvogt voor de mannen. Het is waar dat deze laatfte tekens met even 
X ilntr^vn^sdPPPrfle- de baard, by voorbeeld, koomt met altoos nauw- 
Erlrwdcn tvd L Infwbaarheid te voLfchyn; daar zyn zelfs geheele Voike- 
keung op «ci hebben, en daans integendeel geen volk, 
by 't S do tawkatheid d% meisjes im worde aengeweezeo door het groei, eo 
^in^^h^rgeheele meiifehelyk genagt koomt de vrouwelyke kunne eer tot huw- 
baarheid, dan de mannelyke; maar de jaaren der huwbaarheid zyn yerlchillentte, 
pn fchvnen gedeeltelyk van de maatiging des khmaats en de hoedanigheid dts 
voedzels af te hangen ; in de (leden , en onder lieden die in eene genoegzaams 
ruimte leven , koomen de kinders , aan (appige en overvloedige fpyzen gewoon , eer 
rot dezen (laat; op het platte land , en onder arme lieden , zyn de kmders ten ue- 
•7pn 0Dzi<rtetraager, omdat zy (legt en te weinig gevoed worden ; zy hebben twee 
drie i^ren langer noodig. In alle de zuidelyke deelen van Europa , cn in alle 
de (ledS zvn de meefte meisjes huwbaar op de twaalf jaaren, en de jongens_ op 
de werden, maar in de Noordelyke Provintiën , en op het land z^n de meisjes 
het nauwelyks op hun veertiende, en de jongens op hun zelbende , jaar. 
^ Zo men vraag?, waarom de meisjes eer tot den (laat der huwbaarheid koomen, 
dan de jonge^ en waarom de vrouwen in alle khmaaten, koude of warme, vroe- 
ger voortreden kunnen dan de mans, denken wy die vra.ig hier mede te kunnen 
beantwoorden: dat, gdyk de mans grooter en llerker zyn dan de vrouwen , gelyk 
Hh 3 
