V A N DEN M E N S C H; 
Voor het overige zyn de buitetifpoorigheden , de overmaat, hier meer te vrce> 
2 en dan de onthouding, of het te weimg i het getal der ongebondenen js groot 
senoegomons hier van voorbeelden tegeeven; sommigen hebben daar hj. g^. 
heuaen door verboren, anderen zyn van t gezigi berooid geworden, andere i 
hebben ’er hun hair door verJouren, anderen zyn van uitputini^g orogekoomen , iiJ: 
flderlaaten is men weet, doodelyk in zulk een geval. VVyze menlchen kun- 
nen de ion4’lieden niet genoeg waarlcb'uwen wegens het on herltelbaar nadeel, da£ 
zv aan hunne gezondheid doen, door hunne ongeregeldheden toe tegeeven; hoe 
vLlen zvn ’er niet, die ophouden mannen te zyn, of ten minlten die ophouden 
de vermogens van mannen te hebben, op den oud^rdoin van dertig jaaren!_ Hoe 
veele anderen krygen op hunne vyftien of agttien jaaren de begmzels eener Iclian- 
delvke en dikwils ongeneeslyke ziekte ? i i • j 
C hebben gezegd, dat het gewoonlyk in de ]aarcn van huwbaarheid is, dar 
het lighaam voleindigt zynen groei te krygen; het gebeurt vry dikvvils in de jeugd , 
dat nfen door zwaare ziekten langer wordt, dan men in denzeltden tyd in gezond- 
gTwordeu zyn. Dit küomt, denk ik, hier van, omdat de ui wendtge, 
werktuigen der voomeeling, geduurende al den tyd der ziekte weikeloo zyi 
hpt organifch voedzel niet krygen, dewyl geene prikkeling hetzelve.denvaards be- 
^ Ir ^.Tmiidat die werktuigen, in een Haat van zwakheid en kwyning zynde_^ 
Gelige of geLie affcheiding vgn zaadvogt maaken. Dus moeten deze werktut- 
Svke deelties, in de mafla van het bloed blyvende, voortgaan met de einden dec 
wnderenie ontzwagtelen, ten naaden by gelyk dit in de gellieedsiien gebeurt. 
Ook ziet men zeer dikwüs dat jonge lieden na lange ziektens-veel grooter, maas 
minder wél gemaakt, zyn, dan.z.y te voren waren ; zommige krygen Icheeve ot 
kromme beenen, andere krygen bogchels, enz., omdat de nog rekbaare eiudeii 
hunner beenderen zig, door de overtollige veelheid. der organikhe klompjes , meet 
onawagleld hebben dan noodig was, torwyl deze orgamfche klompjes in een 
na, t van gezondheid gcbrnikt zonden zyn geworden om het zaadvogt te toc- 
” 'h» onmierk des huwelvks is kinderen te verwekken , maar zomtyds wordt dit 
Het ooginerkdes y Schillende oorzaaken' der onvrugibaarheid zya 
oogmerk met oereikt, onder dc vme dezelve zig daidelvker 
Vr die den mannen en vrouwen gemeen zyn, nwaï ^ „ 
in de mannen vertonnen,, worden z.y hun veelal toegef.hreeven. De cmvrUj^.ba.ir- 
heid wordt in de eene en andere Sexe veroorzaakt, ot door een gebrciCiv'iJi mjuic- 
zel of door een toevallig gebrek van de werktuigensv De vournaamile gebreken 
in hetmaakzel van de deden der mannen zyn in de zaadballen, of in de opregten- 
deibieren. De vallche rigting of verkeerde loop van het k.maal des piskwers, 
dat zomtyds ter zyden afwykt, of kwalyk geopend is, is ook een gcbrcit met de 
irnnmeeliiiff ftrydig. Maar dit kanaal zoude gdied tcegeil'pt moe- cu zyn, om 
dezelve onmogelyk te maaken. De aanhegting van de voorhuid door midde van den 
trSm kan Urholi worden , en daarenboven is het niet eene onoverkoomciyke hin- 
derpaal. De we^rktuigen der vrouwen kunnen ook kwalyk gemaaKt zyn ; de lyl^- 
moeder fteeds geflooten of fteeds geopend zynde zoude een evenftrvdig gebrek 
met de voortteeling zyn. Maar de gewoonlle oorzaak der onvrugtbaniheid in de 
mannen en vrouwen is de verbaftering van het zaadvogt m de zaadballen; mtu' 
heiinneie zig de waarneeiiiing van Vallisnierij vroeger bygebragt; dewelke 
