aöo 
DE NATUURLYKE HISTORIE 
ziet dezelve niet dan van verre, en fchynt haar met eene edele ’verontwaardi* 
ging te befchoiiwen ; de arraea zyn beni niet gegeeven om tot fteunpvlaaren te 
dienen voor den klomp van zyn lighaam, zyiie handen moeten de aarde niet 
betreeden, en door de gediiurige vryving de fynheid des gevoels verliezen, waar 
van zy het voornaam werktuig zyn. De arm en de hand" zyn gemaakt tot edeler 
gebruiken, om de bevelen van den wil uit te voeren, om de verre af zynde voor- 
werpen aan te vatten , om de hinderpaalen uit den weg te ruimen , om de ontmoe- 
tingen en den fchok van ’t geen zou kunnen fchaaden , te voorkoomen , om bet 
geen behaagen kan te omhelzen en te bewaaren, om het onderbet bereik der an- 
dere zintuigen te brengen. 
Als de ziel bedaard is zyn alle de deelen van het gelaat in een ftaat van rulF, 
hunne evenredigheid , hunne vereeniging , hun Geheel , tekenen nog genoeg de zoe- 
te harmonie der gedagten, en beantwoorden aan de ftilte van binnen. Maar wan- 
neer de ziel beroerd is wordt het menichelyk gelaat een loevende fchildery, waar- 
in de hartstogten met zo veele juiflheid als kragt vertoond worden, waarin ydere 
beweeging der ziel door een trek wordt uitgedrukt, ydere werking door een merk- 
teken aangeweczen, welks leevendig en vaardig indrukzel den wil voorgaar ons 
naakt, om zo te fpreeken, vertoont, en de beeldteniflèn onzer geheimfte overleg- 
gingen, de voorwerpen onzer innigfte raadllagen, doornadrukkelyke tekenen open- 
bsciTt* 
Het IS inzonderheid in de oogen, dat dezelve zig fchilderen, en dat men hen 
nerkennen can. Het oog behoort meer tot de ziel dan eenig ander werktuig: het 
Ichynt daar > en in alle haare beweegingen te deelen, het drukt ’er 
de leevendigfte diiften en de fterkae roeringen, zo wel als de zagtfte beweegin- 
gen en de^nlte aandoeningen, van uit. Het vertoont de eene en andere in hun- 
ne volte kragt, volkoomen zuiver, en zodanig als zy geboren zyn- het brengt 
dezelve over door vaardige trekken , die het vuur der werking ontfteeken in eene 
andere ziel, het evenbeeld van die, waar uit dezelve koonien. Het oog ontvangt, 
en kaatft terzelfder tyd te rug, het licht der gedagten, en de warmte der gevoe- 
lens; het is het zintuig van den geeft en de tong van het verftand. 
De perfoonen, die een kortgezigt hebben, of die ll-heel zien, hebben veel min- 
der van deze uitwendige ziel, die"vooruaamIyk in de oogen huisveft. Dit gebrek 
verdelgt de bevalligheid , de gezelligheid des aangezigts, en maakt het fchoonft 
gelaat leeveiüoos en onbeliaagdyk, ja misvormt het zelve. Gelyk men daar gee- 
ne andere dan de fterke driften, die de andere deelen in beweeging brengen, op 
leezen kan , gelyk de uitdrukking van den geeft, en de fynheid van het gevoel zig 
daar op niet vertoonen, zo oordeelt men ongimftig over diemenfehen als men hen 
niet kent , en wanneer men hen al kent , hoe geeftig zy zyn mogen heeft men 
nog moeite om van zyn eeifte oordeel, dat 'men over hen geveld heeft, te 
herkoomen. 
Wy zyn zo gewend om de zaakenniet dan uitwendig te befchouwen, dat wy 
niet meer kunnen bemerken , hoe veel invloed dat uitwendige op onze beoordee- 
hngen, zelfs die de emftigfte en meeft beredeneerd zyn, behouden. Wy vor- 
denkbeeld van een menfeh, enwy vomieu het «it zyn gelaat, ’t welk niets 
Mit drukt, wy oordeelen derhalven, dat hy met denkt; daar is niets, zelfs tot de 
i 
