aöa DE NATUURLYKE HISTORIE 
Daar zyn oogen, die zig doen opmerken, zonder eenige kleur, om zo te fpre«- 
ken, te hebben; zy fchynen yerfchillende van anderen te faamgefteld; de regen* 
boog heeft niet dan Ichaduwingen van blauw of grauw , zo zwak , dat zy op 
zomraige plaatfen byna wit zyn ; de fchaduwingeii van oranje, welke men^daat 
aantrefc, zyn zo ligt, dat men dezelve nauwelyks van grauw en wit, in weerwil 
van de flxydigiieid dezer kleuren, onderlcheidt. Het zwart van den oogappel is dan 
^ tefterk, omdat de kleur van den regenboog niet donker genoeg is; men ziet, 
om zo te zeggen, niet dan den oogappel, op zig zei ven ftaande in het midden des 
oogs; deze oogen zeggen niets, en derzelver uitzigt fchynt vall en onbeweege- 
lyk, of verbaafd en wild. 
Daar zyn ook oogen, in welken de kleur van den regenboog naar den groe* 
nen trekt; die kleur iszeldzaamer dan het blauw, het grauw of grys, het geel;, 
en het geel-bruin; daar zyn ook perfoonen, welker beide oogen dezelfde Weur 
niet hebben; deze verfcheidenheid , welke in de kleur der oogen gevonden wordt, 
is byzonder aan het menfchclyk geflagt, aan dat der paarden, enz. ; in de nieefta 
andere dieren is de kleur der oogen van alle de individu’s dezelfde , de oogen der 
ruiiddieren zyn bruin, die der fchaapen water-kleurig, die der geiten grauw, enz. 
Aristoteles, die deze waaraeeming maakt, wil , dat, in de menfchen, de grau- 
we oogen de befte zyn, dat de blauwe de zwakfte zyn, dat die, welke buiten- 
waards uitkoomen, niet zo verre zien, als die, welke diep in’t hoofd ftaan, dat 
de bruine oogen zo goed niet zien in den donker als de andere. 
Schoon het oog zig ichynt te beweegcn, als of het naar verfchillende kan- 
ten getrokken wierdt, heeft het eg ter maar éénebeweeging,naamelyk,die van om 
zyn as te draaien , waar door de oogappel naar de hoeken van het oog fchynt te 
naderen , of zig daar van te verwyderen , en zig op te heffen of te verlaagen. De 
twee oogen ftaan in den menlch nader by malkander, dan in alle andere dieren; 
die tuffchenruimte is zelfs zo groot by de meefte fooiten van dieren, dat het on- 
tnogelyk is, dat zy het zelfde voorwerp met de beide oogeu tevens kunnen zien, 
ten zy dit voorwerp op een grooten afftand van hun zy. 
Na de oogen zya de deelen van het aangezigt, die het meeft toebrengen om 
het wezen te doen opmerken , de wenkbrauwen. Gelyk zy van eene verlchillen- 
de natuur zyn van de andere deden , vertoonen zy zig fterker door deze tegenftel- 
ling, en treffen meer dan eenige andere trek. De wenkbrauwen zyn eene fcha- 
duw in de fcbildery, die de kleuren en geftalten van dezelve verheft. De oo<r- 
hairtjes hebben ook hunne uitwerking; wanneer zy lang en gevuld zyn, fchynen 
de oogen daar fchooner door , en het uitzigt is zagter; het zyn de menfeh en de 
alleen, die hainjes aan de beide oogleden hebben ^ de andere dieren hebben 
’er geene aan het onderft ooglid, en by den menfeh zelven zyn ’er veel minder aan 
het onderft ooglid dan aan het bovenfte; het wolhair der wenkbrauwen wordt in 
den ouderdom zomtyds zolang, dat men verpligtis het af te fnyden. De wenkbrau- 
wen hebben ftegts twee beweegingen, die van de voorhoofd 'fpieren afhangen , de 
-eene, waardoor men haar opheft , en de andere waardoor men haar fronft, en men 
verlaagt haar met haar by malkander te brengen. 
De oogleden dienen om de oogen te befchutten, en om het hoMnagtig vlies 
verdroogen ; het bovenft ooglid verheft en verlaagt zig; bet on- 
iéexlt heeft maar weinig beweeging j en-fchoon de beweeging der oogleden van den 
