V A N D E N M E N S C H. ag'5 
De viffchen, dieniet dan na verloop van zeer veele jaaren ophouden te groeijen, 
leven eeuwen; en, gelyk wy reeds aangediiid hebben, deze lange duurzaamheid 
van hun leven moet afhangen van de byzondere gefteldheid hunner graaten , die 
nooit zo veele vatlheid krygen als de beenderen der landdieren. VVy zullen in de 
byzondere Hiftorie der Dieren onderzoeken, of ’er uitzonderingen te maaken zyn 
op die foort van regel , welken de Natuur volgt in de evenredigheid van de duu- 
ring des levens tot die van den groei, en of het inderdaad waar zy j dat de kraei- 
ien en de herten, zulk een groot getal jaaren leven, als men voorgeeft? Dk kan 
men in het algemeen zeggen, dat de groote dieren langer leven dan de kleine, om- 
dat zy langeren tyd belleeden om te groeijen. 
De oorzaaken van onze verdelging zyn dan noodzaaklyk , en de dood Is niet te 
vermyden. Het is ons even weinig mogelyk deszelfs noodlottigentermagrerwaards 
te ftellen als de wetten der Natuur te veranderen. De denkbeelden , welken 
zommige dweepers gehad hebben over de mogelykheid om het leven door ge- 
neesmiddelcn te rekken, zouden met hun in vergetelheid geraakt zyn, zo de ei- 
genliefde, de bygeloovigheid,niet geduurig derwyze vermeerderde, dat men zig 
eindelyk overreedt van het geen het alleronmogelykft is , en twyllelt aan het g^en 
het allcrwezendlykft beftaat, aan het geen het allerzekerll en beftendigft plaats heeft. 
Het panacee, of algemeen middel, hoedanig deszelfs famenfl:el)ing moge zyn, 
de overftoning van het bloed , en de andere middelen , die voorgefteld zyn om het 
lighaamte verjeugdigen of ontlerflyk te maaken, zyn ten minden zo harfenfchim- 
mig als de verjongende fontein der oude Digteren fabelagtig is. 
Als hetlighaam wél gefteld is, is het miirdiien mogelyk om heteenige jaaren 
langer te doen beftaan door het wél te vieren. Het kan zyn, dat de beteugeling 
der driften , dat de maatigheid en foberheid in de vermaaken , tot de duurzaam- 
heid des levens toebrengen; en iiog fchyntdittwyfFelagtig,. het is miflchien noo- 
dig, dat het lighaam gebruik van alle zyne kragten maake, dat het alles verteere, 
wathetkan verteeren, dat het aUe zyne vermogens te werke ilelle, zo veel her 
kan- wat zal men dan met een ftrengen leefregel en onthouding winnen? Daar zyn 
menfchen die boven den gewoonen term geleefd hebben , en zonder tc ipreeken van 
die twee ervfaarts, waarvan in dtPhiloJnphifcbeiyansa&ies gewaagd wordt, waar 
van de een honderd vyf-en-zeftig, de ander honderd vier-en-veertig jaaren, geleefd 
heeft, hebben wyeene menigte voorbeelden van menfchen, die honderd lien, en 
zelfs honderd twintig, jaaren geleefd hebben: deze menfchen onderuilll'hen had- 
den zig niet meer gevierd dan anderen; integendeel de meelle dier lieden Ichynen 
boeren , aan de grootlle vermoeijeniflén gewend , jaagers , arbeidslieden , in één 
woord, zy ichynen menfchen geweeft te zyn , die alle de kragten van hun lighaam 
gebruikt, die daar zelfs misbruik van gemaakt, hadden, zo het mogelyk. is, daar- 
op eenige andere wyze misbruik van te maaken, dan door ledigheid en geduurige 
*^”f)afrenteven, ZO men in aanmerking neemt, dat de Europeaan , de Neger, da 
Chinees, de Amerikaan, de Befchaafde menfeh, de Wilde, dcRyke, de Arme, 
de Stedeling., en de Landman , in al het overige onder raalkanderen zo verfchil- 
lende, raalkanderen in dit opzigt gelyk zyn, en dat elk derzelver niet dan dezelf- 
. de maate, dezelfde mflehenruimte, van tyd , van zyne geboorte tot den dood, heeft 
door te loopen, dat het verfchil der geflagten, der klimaaien, der fpyzen, der 
INn 3 
