DE ROOFDIEREN. 5 
«Ie terug- werking, of wcderwerldng , van alle die beweegingen gefchiede. Dus 
zullen de menfch, en die dieren, die door hunne geleding meelt naar den 
menfch gelyken , de aandoenlyklte wezens zyn ; de zulken daarentegen , die 
zulk een volmaakt geheel niet uitmaakcn, de zulken welker deelen een minder 
volkomen inwendige verbindtenis en mededeeling hebben, de Zulken , die 
verfcheiden middelpunten van aandoening of gevoel hebben , en die , onder 
een zelfde bekleedzel, minder een enkeld geheel fchynen te befluiten dan 
verfcheiden afzonderlyke , of van malkander verfchillendc , middelpunten van 
beltaan te bevatten , zullen veel minder gevoelige wezens zyn. Een polypus , 
die men doorfnydt, en welker gefcheiden deelen afzonderiyk leeven ; eene 
wefp , welker kop,, fchoon van ’t lighoam afgefcheiden , zig beweegt, leeft, 
werkt, en zelfs eet, gelyk te voren; eene hagedilch, waaraan men met haar 
een gedeelte van haar lighaam af te fnydeir, noch de beweeging, noch het 
gevoel beneemt ; een kreeft , welker afgebrooken leden zig vernieuwen ; eene 
ichildpad , wier hart blyft liaan lang nadat het uit het lighaam is gerukt; alle 
de gekorvenen, waarin de yoornaamfte ingewanden, gelyk het hart en de 
longen , niet een geheel , in ’t middenpunt van het dier , uitmaaken , maar in 
verlcheiden gedeelt'ens gefcheiden zyn, zig in de lengte des lighaams uitftrek- 
ken , en , om zo te fpreeken , eene agtérvolging van ingewanden , van har- 
ten en van lugtpypen , maaken ; alle de viflehen , welker geledingen van 
omloop en ademhaaling niet dan weinig werking hebben, en veel van die der 
viervoetige dieren, en zelfs van die der walvifch-aartige vilTchen. verfchillem; 
hebbcn^vS ^wi de r diere ” » welkcr geleding veel van de onze afwykt, 
daar iSr vS^verf^i^ aandoenin S’ en düS » ™»der, naarmaatc dezelve 
J;V den rT enfCh m \ in de dieren ’ f ie Iiaar den rnen fcb gelyken , fchynt het 
middenrif het middelpunt van gevoel te zyn ; het is op dat zenuwagtfe go 
deeite , dat de indrukzels van fmart en vermaak werken ; het is op dit iteun- 
punt , dat alle de beweegingen van het gevoelend famenftelzel zig rieten. Het 
middenrif fcheidt het geheel lighaam des diers dwars door , cn verdeelt het 
va y namvkeung m twee gelykc- deelen , waarvan het bovenlte het hart en de 
eenïïimS!^ « de Handen bevat. Dat vlies is met 
i n , 1 ‘Umdoenlyklieid begaafd ; het is van zulk eene groote noodzaak- 
lykheid voor de voortplanting cn de mededing der beweerin! en desTvoek 
oLtW e ir r,nê ,’ i z v n het 
vöÏctcB l ? ndcn ' ™ tat nxWeniif. altoos van ftuimrekkragen 
ha S 1?'! , m dooa gevolgd wordt. De 
" „ ’ , ie I 11011 voor t middelpunt der gewaarwordingen heeft onjw P «- 
n, zyn dan het middelpunt des gevoels niet, dewyl men dezelve Wn\wet 
ten daar eene opernng in maaken , zonder dat 'er Ac dood 
ze la de onderandmg heeft, dat, na een aanmerltelyk gedeete brdn’ 
nomen te hebben, het dier niet heeft opgehouden te lesven, zie ê batfe- 
gen, en in alle zyne deelen te voelen. b 
Laat ons derhalven de gewaarwording van de aandoening onderfcheiden 11 
Cene fchuddin 8 in hct e/deSoe.:- 
b die zelfde- Icfluddmg , aangenaam of onaangenaam geworden, door der» 
A 3. 
