8 
DE NATUUR LYKE HISTORIE, 
dieren gevonden? Zyn zy niet in den rnenfch, in de viervoetige dieren, 
„ in de vogelen , die allen veel gevoeligheid hebben , veel uitgeflrekter , veel 
„ grooter, veel aanmerkelyker , dan by de viflchen, de gekorvenen, en an- 
,, dcre dieren , die weinig aandoenlyk zyn ? Houdt alle beweeging , zodra de 
„ harfenen gedrukt worden , niet eensklaps op? Haat alle werking niet ftil? 
„ Zo dit gedeelte niet het beginzel van beweeging is , waarom is het dan zo 
„ noodzaaklyk, zo wezen dlyk tot de beweeging? Waarom is het zelfs, in 
, ydcre foort van dier , evenredig met de hoeveelheid van gevoel of aandoen- 
„ lykheid , daar het mede begaafd is?” 
11c meen deze vraagen , hoe moeijelyk zy fchynen mogen , op eene vol- 
doende wyze te kunnen beantwoorden. Maar ten dien einde moet men zïg 
een oogenbljk bepaalen om de voor-harfenen niet dan op denzelfden voet met 
de agter-harfenen.te befehouwen, en daar in niets onderzeilen , dan het geen 
men daar, na eene nauwkeurige befebouwing en wél overdagt onderzoek , in 
Ican bemerken. De agter-harlènen , of kleine hallenen , zo wel als het lang 
merg en het rugge-merg, die daar Oegts verlengingen van zyn, is eene foort 
van ftïOtterigheid, die nauwelyks geörganizecrd of geledigd is; meh onder- 
fcheidt daarin alleenlyk de uiteinden der kleine üagaderen, die daar in groo- 
ten getale op uitloopen, en die daar geen bloed, maar eene witte en voe- 
dende lympha licenen voeren: die zelfde kleine Üagaderen, of lymphatifche 
vraten ,' vertoonen zig in haare geheele lengte in de gedaante van zeer fyne 
draadjes, wanneer men de deden der agterharfenen door weeking van één 
icheidt ; de zenuwen daarentegen doordringen de zelfftandigheid der agterhar- 
fenen niet , zy loopen niet dan tot de oppervlakte ; zy verliezen , voor dat zy 
daar komen , heure vaftheid , heure veerkragt , en de laatile einden der ze- 
nuwen, dat is te zeggen, de uiterfte deelcn, die naaft by de harfenen zyn, 
zyn week, en byna ihotterig. Door deze opening van de zaak, waarin wy 
niets ondcrftellends te baat neemen, niets voordraagen dan ’t gcene zig we- 
zendlyk vertoont , blykt het , dat de harfenen , die door de lymphatifche llag- 
aderen gevoed worden, op haare beurt, het voedzel aan de zenuwen ver- 
fchaflen , en dat men dezelve moet befehouwen als eene foort van plant-groei- 
jing , die uit de harfenen door Hammen en takken gefchiedt, welke takken 
'zig vervolgens in eene oneindige menigte kleiner takjes verdeden. De harfe- 
nen zyn voor de zenuwen het geen de aarde voor de planten is ; de uitevüe 
einden der zenuwen zyn de wortels, die in ydere plant tederer en weeleer 
zyn dan de ltam of de takken ; zy bevatten eene rekbnare ltoffe , gefchikt om 
den boom der zenuwen te voeden en te doen groeijen , zy haaien deze rek- 
baare Hof uit de zdfHamhgheid zelve der harfenen , waar aan de üagaders 
gecluurig de noodige lympha brengen , om nieuwen voorraad voor die aan- 
houdende voeding te verfc haffen. De harfenen , derhalven , in plaats van de 
zetel der gewaarwordingen, het beginzel des gevoels, te zyn, kunnen niet 
anders belchouml worden dan als een werktuig van aflcheiding en voeding , 
maar een zeer wezendlyk werktuig , zonder ’t welk de zenuwen noch zouden 
kunnen groeijen , noch zelfs onderhouden worden en in Hand blyven. 
Dit vciktuig is grooter in den rnenfch, in de viervoetige dieren, in de 
•vogelen, unutet het getal of de omtrek der zenuwen, in deze dieren o grooter 
ö is 
