DE ROOFDIEREN. 
ii 
ver gevolgen als eerfte beginzels, daar men nieuwe dwaalingen op bouwt. 
Ik zou ’er het bewys van kunnen geeven , door dat geen , ’t welk men in 
alle weetenfchappen afgetrokkene, of zaakelyke, beginzels noemt, naakt in 
zynen oorfproug voor te Hellen. In de eerfte , of afgetrokkene , beginze- 
len , is de algeineene baiis de abftra&ie of aftrekking , dat _ is te zeggen 
eene of meer onderftellingen (a). In de andere zyn de beginzels niet dan 
de gevolgen , goede of kwaade , van de leerwyzen , die men aangenomen- 
heeft; en, om liier niet dan van de Ontleedkunde te fpreeken, de eerde , 
die zyn natuurlyken weerzin overwinnende in ’t hoofd kreeg een menfche 
lyk lighaam te openen, geloofde die niet, dat hy, met het door te loo- 
pen, te onüeeden, te verdeden, en alle onderfeheiden ftukken te befchou- 
wen en te vergdyken, welhaaft deszelfs maakzel, werktuigkunde, en ver- 
rigtingen kennen zoude ? Maar de zaak oneindig moeijelyker en faamgeftel- 
der gevonden hebbende dan hy veiwagtede, moeft hy dien waan welhaaft 
laaten vaaren , en men was verpligt eene methode te maaken , niet om te 
kennen en te oordeden , maar alleenlyk om te zien , en met orde te zien. 
Die methode, die leerwyze, was niet het werk van één menfeh, dewyl 
’er eeuwen noodig zyn geweeft om haar te volmaaken , en zy nog he- 
den onze _ bekwaamfte Ontleedkundigen bezig houdt. Die methode onder- 
tulfchen , is niet de weetenfehap , het is flegts de weg , die tot de weeten- 
fchap behoorde te leiden, en die daar inderdaad toe geleid zou hebben, 
indien men in plaats van , op een nauw voetpad , altoos langs dezelfde lyn 
voort te gaan , den weg hadt uitgebreid, en de ontleeding van den menfeh en die 
kin dieren , * n haar geheel aangevoerd ; want , welke wezendlyke kundigheid 
f.-u -«ra!?? V aal , ctl uit een voorwerp , ’t welk men op zig zelven alleen be- 
, 1 , “ e g r °rid. van alle weetenfehap niet in de vergelyking, welles 
CIC menichelyke §cclt weet te ïnuulcen tufïclien gelyldlagtigc en verfchillen- 
de voorwerpen, tuflehen derzelver overccnkomftige of ftrydige eigenfehap- 
pen, en tuflehen haare betreklyke hoedanigheden? Het volftrekte, zo het 
beftaat, is geen voorwerp van onze kundigheden; wy oordeelen niet over 
de dingen , en wy kunnen daar niet over oordeelen , dan door de betrek- 
kingen , welke zy onder malkander hebben : telkens derhalven , wanneer 
men zig in eene leerwyze niet dan met één onderwerp alleen bezig houdt; 
telkens, wanneer men het enkcld , en onafhankelyk van ’t geen daar naar 
gelykt en daar van verfchilt, befchouwt, kan men tot geene wezendlyke 
kennis komen , en nog minder zig tot eenig algemeen beginzel verheffen ; 
men kan niet dan naamen geeven en belchryvingen maaken van de zaak , 
en van alle haare deelen : dus is de Ontleedkunde , federt drie duizend 
jaaren, dat men menfchelyke lyken doorvroet, nog niets dan eene naamlyft, 
en nauwelylts heeft men eenige flappen naar derzelver wezendlyk voorwerp, 
dat de kennis eer dierlyke huishouding is, gedaan. Daarenboven, hoe vee* 
re gebreken zyn er in de leerwyze zelve , die men evenwel veiwagtcn zou- 
piiap ^' e , w . elken ik daar van geef, in het I. Deel van dit Werk, op het 
■eraae der eerfte Verhandeling. ' r 
B 2 
