14 
DE NATUURLYKE HISTORIE, 
roemd, door eenige Geneesheeren zelfs aangepreezen , is nooit door de Na- 
tuur aan de hand gegeeven. In den eerden tyd, in de gouden eeuwen, 
voedde de menfch, onnozel gelyk de duif, zig met eekels, en dronk water 
uit de beek ; zyn beftaan overal vindende leefde hy zonder kommer , was 
hy onafhankelyk , en genoot hy een diepen vrede niet zig zelven en met 
de dieren; maar zodra hy, zyn adeldom vergeetende, zyne vryheid opof- 
ferde om zig aan anderen te verbinden, namen de onruft en oorlog de 
plaats van de ruit en den wede in, en de yzeren eeuw volgde op de gou- 
den; de wreedheid, de fmaak in vleefch en bloed, waren de eerfte vrug- 
ten van eene bedorven natuur , welken de zeden en de konlten verder vol- 
tooiden te bederven. 
Zie daar wat, in alle tyden, zommige geftrenge Philofophen, woelt uit 
der aart, aan den menfch in maatlchappy leevende, hebben voorgewor- 
pen; hunne eigen perfoonlyke trotsheid door de vernedering van de ge- 
ilede foort verhoogeude, hebben zy die fchildery voorgedraagen , die niet 
deugt dan door de tegenitelling van den tegenwoordigen ftaat, en mis- 
fchien ook, omdat het nuttig is de menichen nu en dan harfenfcliinimen 
van geluk te vertoonen. . , .. , 
Die denkbeeldige ftaat van oafchuld, van hooge maatigheid, van gehee- 
le onthouding van vleefch, van volkomen gerultheid, van diepeu vreede, 
heeft die ooit wezendlyk beftaan? Is het niet een verdigtzel, tot zekere 
oogmerken uitgedagt en voorgefteld, eene fabel, waar in men den menfch 
gebruikt als het dier, om zekere lellen of voorbeelden te geeven'. Kan 
men zelfs wel onderftellen , dat ’er deugden kunnen zyn , voordat de maat- 
fchappy geformeerd zy? Kan men ter goeder trouwe zeggen, dat die wil- 
de ftaat onze wenfehen , onze 1'pyt van dien verboren te hebben , verdie- 
ne ? Kan men zeggen , dat de woefte toomelooze menfch waardiger zy dan 
de beichaafde burger? ]a! want alle ongelukken en nadeelen komen van 
de maatlchappy , en wat verfcliilt het ons, of ’er deugden waren in den 
ftaat der Natuur, zo ’er geluk was, zo de menfch in dien ftaat alleen 
minder ongelukkig was , dan hy werkelyk is ? zyn de vryheid , de ge- 
zondheid, de tterkte, niet verkiezelyk boven de weekheid, de verllaafd- 
heid aan zinlyke vermaaken , de welluft zelve , van flaverny vergezeld ? De 
berooving van verdrietelykheden weegt het genot der vermaaken wel op; 
en wat heeft men, om gelukkig te zyn, noodig dan niets te verlangen? 
Zo dat waar zy , zo laat ons tevens zeggen , dat het beter is als de plan- 
ten te groenen dan te leeven ; nergens trek naar te hebben dan zyn luft 
-te voldoen ; m een gevoelloozen llaap gedompeld te blyven dan zyne oo- 
gen te openen om gewaar te worden en te zien , laat ons beüuiten om 
onze ziel aan de verdooving over te geeven , onzen geeft in de duitterais- 
len te laaten kwyuen, om ons nooit van de eene of den anderen te be- 
dienen, om ons beneden de dieren ±e Hellen, om met één woord, niets 
te zyn dan logge klompen , ruwe onbewerktuigde ftof , aan de aarde vaft- 
p'chegt. 
3 ADar in plaats van te twiften, laat ons weegen. Hellen en vergelyken} 
