IQ2 
DE NATUURLYKE HISTORIE, 
• D E HU I S-M ARTE R * 
o 
\ 
tneefte NaUturbefchouwers hebben gefchreeven , dat de huis-en 
% rS ^ bofch - marters van dezelfde foort waren. Gesner (a) en Ray 
L d 9 $^ hebben, na Albertus, gezegd, dat zy te famen koppelden. Dit 
Huk egter , ’t welk op geen ander getuigenis (leunt, komt ons tejt 
minften twyffelagtig voor , . en wy denken integendeel, dat deze dieren, zig 
niet te famen vermengende, twee onderfcheiden en afzonderlyke foorten uit- 
raaaken; ik kan by de redenen, welke de Hr. Daubenton (b) daar van 
geeft, voorbeelden voegen , die de zaak nog duidelyker zullen maaken. Zo 
de bofch-marter de wilde, of de huis-marter de tamme bofchrrnarter ware , zou- 
de het met deze twee dieren even eens gelegen zyn als met de wilde kat en 
de huiskat; de eerile zou (landvattig dezelfde kenmerken behouden, en de 
andere zou verfchillen ; gelyk men ziet in de wilde kat , die altoos dezelfde 
blyft, en in de huiskat, die alle foorten van kleuren aanneemt. De huis- 
marter daarentegen verandert niet; hy heeft zyne kenmerken, die hem ei- 
gen en byzonder , en even ftandvaftig zyn als die van den bolch-marter ; het 
'welk alleen genoeg zou zyn om te bewyzen, dat het niet eene enkele verfchei- 
denheid , en louter verfchilis, door den Haat van huislykheid alleen voortge- 
bragt. Daarenboven is het zonder eenigen grond, dat men dit dier huis-marter 
noemt, naardien hy niet meer huiffelyk is dan de vos, en de buntfing, die, 
even als denmaner, zig digt by de huizen vervoegen, om daar hun prooi te 
vinden , terwyl hy inderdaad geen omgang , geene meerdere gemeenfehap met 
den menfeh heeft dan de andere dieren, welke wy wilde dieren noemen. Ook 
verfchilt de huis-marter van den bofch-marter in inborft en lighaamsgdleldheid, 
naardien de laatlle de opene plaatfen fchuwt., en in ’t digtft der boflehen 
woont , zyn verblyf houdt op de boomen , en in geen grooten getale gevon- 
den wordt dan in koude klimaaten ; terwyl de huis-marter der menfehen woo- 
nden nadert , zig zelfs in de oude gebouwen , op de hooizolders , in ga- 
ten van muuren nederzet-; terwyl ook eindelyk de foort algemeen , en in groo- 
ten getale , verfpreid is in alle gemaatigde en zelfs in de heete landen , gelyk 
als Madagaskar (c) , en de Maldivifche eilanden (d) , en in de koude landen 
.van het Noorden integendeel niet gevonden wordt. 
* De huis-marter heet in ’t Latyn Martet domeftica , Foyna, Gainus, Scbismus; in ’t Ita- 
. liaan icli Foina, Fouina ; in ’tFranfch Fouine ; in ’t lioogduicfch HaujJ-marder , Stein-mardcr. 
Marles domeftica. Gesner. Icon. Animal. Qtiadrttp. pag. 97 , 98- 
Martes aliis Foyna. Ray Synopf. Animal. (Juadrup. pag. 200. 
Muftela fulvo nigricans , gula pallida Martes. Linn/eus. 
Martes faxorim non fagorumfeu domeflicus. Klein, de Quadrup. pag.CÏ 4 - 
Muftela pilis in exortu albidis , caftaneo colore terminatis , veftita , gutture albo. Foyna, Bris- 
son. Regn. Animal. pag. 246. 
( a ) Gesner Hiftor Animal. Quadr. pag. 7 <5. Ray Synopf. Anim. Qtiadr, pag. 20a 
'b) Zie hier ageer de befchryving van den bofch-marter. 
(c) Reyzen van Jan Struys, Rouen 1719, Tom. I. pag. 30. 
•\d) Voyagt de f'RANfois Pïrar;>, Paris 1619, Tom. I. pag- i3*- 
