VAN HET 
PAARD. 
83 
bereiken, maar zy zyn van eene middeJbaare geflake, en wel gevormd van 
ledemaaten. Men vangt ’er eene menigte met ftrikken en lisknoopcii. De 
ineeflen dezer paarden , die dus gevangen worden , zyn fchigtig (r). Men 
vindt ’er ook in Virginie, die, fchoon uit tamme merries geboren , in de 
boflchen zo wild en woed: zyn geworden , dat het zeer bezwaarelyk valt hen 
te naderen, zo dat zy als gemeen, of a^s niemands-goed befchouwd wor- 
den, en toebehooren aan hem, die hen kan vangen; zy zyn gemeenlykzo 
Reeg en weerbarilig dat men hen bezwaarlyk kan temmen (s). In 1'arta- 
rye, inzonderheid in het land tulTchen Urgenz en dc Cafpirdie zee, ge- 
bruikt men , om op de wilde paarden , die daar zeer gemeen zyn , te jaa- 
gcn , roofvogels, welken men tot deze jagt heeft afgericht; men gewent 
hen om het dier by den kop en in den nek te vatten , alwaar zy vafthou- 
den , terwyl het paard zig vruchtloos afmat om zig van zynen vyand te ont- 
flaan , zonder zyn oogmerk te kunnen bereiken (f)- De wilde paarden van 
het land der Mongolfche- en Kakas-Tai'taaren verfchillen niet van die, wel- 
ke tam gemaakt zyn; men vindt hen in grootcren getale naar den kant van 
’t wellen, fchoon zy zig ook Ibratyds m ’t land der Kakas, dat langs de 
Harni ligt , vertoonen. Deze wilde paarden zyn zo vaardig en gezwind , 
dat zy aan dc pylon zelfs van de bekwaamlle jagers weeten te ontkomen. 
Zy trekken met talryke benden , en wanneer zy tamme paarden ontmoeten , 
omcingelen zy hen, en noodzaalten hen de vlucht te neemen (ti). Men 
vindt in Congo ook wilde paarden in vry grooten getale (v). Men ziet ’er 
foratyds in den omtrek van de Kaap de Goede -hoop, maar men vangt hen 
daar niet, om dat men de paarden, die van Perlie derwaards worden aan- 
gebragt, boven dezelve verkiell (w). 
Ik heb onder het artikel van het paard gezegd, dat uit alle de waamee- 
mingen, uit de lloeterycn getrokken , blykt, dat het mannetje onder deze 
foort veel meer invloed heeft in de voortteeling, en op de vrucht, die 
daaruit geboren wordt, dan het wyfje; en vervolgens geef ik eenige rede- 
nen op, die aan de algemeene waarheid van dit ftuk zouden kunnen doen 
twyfeleii, en die tevens zouden kunnen doen denken, dat het mannetje en 
bet wyfje een gelyken invloed hebben op de voortbrengzds der koppeling. 
Thans durf ik daaromtrent Heiliger uitfpraak doen, als zynde .federt door 
eene menigte waarneemingen verzekerd geworden , dat niet flegts onder de 
paarden, maar zelfs by den menfeh, en by alle andere foorten van dieren, 
het mannetje op het uitwendig maakzel van de vrucht veel meer invloeds 
heeft dan het wyfje, en dat het mannetje het voornaam modél der ralTen in 
ydere foort is, Pl. IJL 
(r) Nouveau Foyag. aux Jfles de rAmérique, Tom. V. pag. ipa. fif fuiv. Paris ipzi, 
(s) Hill. dc la Virginie , Orleans. pag. ^06, 
(^3 djifi. Génér. des Voyages, Tom. PTl.i>ag. 156. 
( ju ) ».ii I Ibid. 'I om. P'I. pag. 6oc. 
(v) II genio vagante del Conté Aurelia Degli Auzi. In Parma. Tom, II, pag. 
(w) Defcr, du Cap, par Koi-HE. Tom. III. pag. 20. 
I. 2 
