SCHAALDIEREN. 
15 
dienen niet alleen tot de beweging van het dier, maar ook ter bewa- 
ring der eijeren. De staart zelf is aan het einde van eenige bladach- 
tige deelen voorzien, die gezamenlijk eene vin vormen. De laagste 
vormen van schaaldieren bezitten alleen in hunne jeugd pooten. 
De ademhaling geschiedt door kieuwen of, waar deze niet 
aanwezig zijn , door de huid ; deze kieuwen hebben de gedaante 
van plaatjes of van getakte bundeltjes; in nevenstaande figuur 
zijn zij door de letters ö en V onderscheiden. Bij eenige soor- 
ten zijn deze kieuwen in afzonderlijke holten geplaatst , bij an- 
deren liggen zij vrij, bij nog anderen zijn zij aan de valsche 
pooten gehecht. Het bloed is witachtig of paars, en wordt door 
het hart, dat aan de rugzijde ligt, voortgestuwd; bij de krab- 
ben is het hart zeshoekig, gelijk zulks in nevenstaande figuur 
bij letter c aangeduid is. Bij andere schaaldieren heeft het hart 
de gedaante van een langwerpig ruggevat. Het hart is slag- 
aderlijk; de aderen worden door cellen of ruimten tusschen de 
deelen des ligchaams vervangen. 
Het darmkanaal is kort en regt en de anus ligt aan het 
uiteinde van het achterlijf of aan den staart, behalve bij de rank- 
pootigen, bij welken zich het darmkanaal opent aan den grond 
der ongelede buis, die den staart vertegenwoordigt. Bij de 
hoogere vormen is een duidelijke maag aanwezig, bij sommige 
lagere niet. 
De seksen zijn bij de schaaldieren gescheiden, behalve bij 
de cirripedia, waar de voorplantingswerktuigen van beiderlei 
kunn^ in dezelfde voorwerpen vereenigd aanwezig zijn; de in- 
en uitwendige geslachtsdeelen zijn bij de meesten dubbel. Bij 
vele schaaldieren blijven de eijeren , nadat zij gelegd zijn , nog 
aan het moederdier vastgehecht, zoo als wij dat ten duidelijk- 
ste zien aan de soorten van het geslacht Cyclops, die in onze 
stilstaande wateren leven. Sommige jonge schaaldieren hebben 
eerst, gedurende een’ korten tijd een’ anderen vorm, dan zij 
later verkrijgen zullen; deze gedaante is somtijds zoo afwijkend , 
dat de natuurkundigen daardoor verleid zijn geworden, om op 
