90 
INSECTEN OE GEKORVENE DIEREN. 
ten en bij Tabanus onder de vliegen, nagenoeg het geheele 
bovenste deel van het hoofd innemen, bestaan uitwendig uit 
eene menigte zeshoekige verdeelingen , die facetten genoemd 
worden. Onze bekwame landgenoot Dr. A. Brants heeft beide 
deze vormen van oogen, het gezigtswerktuig der gelede dieren 
in het algemeen, anatomisch onderzocht en beschreven in het lijd- 
schrift voor natuurlijke geschiedenis en physiologie , uitgegeven 
door de Professoren J. van der Hoeven en W. H. de Vriese. i) 
Zijn de zamengestelde oogen bijzonder groot, dan is ook 
het aantal facetten aanmerkelijk ; Leeuwenhoeck telde 8000 
facetten in het oog eener vlieg. Opmerkenswaardig is mede 
dat de facetten somtijds van tweederlei grootte voorko- 
men, zoodat het bovenste netwerk veel grover mazen schijnt 
te hebben dan het onderste. De enkelvoudige oogen zijn meest 
schitterend geel of rood gekleurd , als topazen en robijnen ; de 
kleur der zamengestelde oogen is meest zwart, bruin of rood- 
bruin , doch bij enkele soorten met verschillende zeer heldere 
prachtvolle kleuren prijkend. 
Aan het hoofd ziet men voorts bij alle insecten twee sprie- 
ten, antennae , gelede organen , dienende tot het zintuig van 
het gevoel , misschien ook van het gehoor. Zij zijn meest boven 
op den schedel , doch ook wel lager op het hoofd, bij sommige 
boktorren in eene inkeping der oogen ingeplant , bij eenigen 
zeer lang (b. v. bij Lamia aedilis , waar zij driemaal de lengte 
van het ligchaam hebben) , bij anderen zoo kort , dat het moei- 
j el ijk wordt hen te vinden. De vorm is zoodanig verschil- 
lend, dat het niet mogelijk is daarvan eenig denkbeeld te 
geven dan door eene zeer uitvoerige terminologie, verdui- 
delijkt door een veertigtal afbeeldingen. Wij zouden daarmede 
gemakkelijk eenige vellen druks kunnen vullen , doch verwij- 
zen den lezer liever naar Bürmeister’s Handhuch der Tinto- 
mologie D. I en naar de daarbij, doch afzonderlijk uitgegeven 
1) D. IV. bl. 135 en vulgg. en D. X. bl. 12 en volgg. 
