98 
INSECTEN OF GEKOKVENE DIEREN. 
king en in het algemeen den bloedsomloop bij de insecten zeer 
naauwkeurig onderzocht en beschreven l). De maskers van som- 
mige insecten, welke in het water leven, ademen door kieuwen. 
Het zenuwstelsel der gekorvene dieren bestaat eigenlijk uit 
twee stelsels; het eene gevormd door eene rij zenuwknoopen , 
verschillend in getal bij de verschillende geslachten of fami- 
lien, welke knoopen door twee zenuwstrengen aan elkander 
verbonden 'zijn en zenuwen naar de verschillende ligchaamsdeelen 
afzenden; terwijl het andere stelsel, dat men meent met den 
nervus sympathicus der gewervelde dieren overeen te komen, 
uit een ongepaard deel in het midden, bevattende een of meer 
zenuwknoopen in den kop, en twee zijdelingsche gedeelten be- 
staat. Het eerstgenoemde stelsel ligt aan de buik vlakte onder 
het darmkanaal, doch de eerste knoop ligt voor en boven den 
slokdarm, welke alzoo omvat wordt door de twee zenuwstren- 
gen, die den eersten aan den tweeden knoop verbinden. Uit 
den eersten ontspringen de zenuwen der oogen en sprieten; uit 
den tweeden, die welke naar de monddeelen loopen; uit den 
derden en de volgenden, die welke naar de bewegingswerktui- 
gen geleiden. De oogzenuwen zijn de grootsten in massa van 
het geheele ligchaam, zelfs bij eenige insecten, als de koren- 
bouten , grooter dan de eerste zenuwknoop. Dat de eerste zenuw- 
knoop en zelfs de twee eersten niet gelijk staan met de hersenen 
der gewervelde dieren is uit proeven van Treviranus en Walc- 
KENAER gebleken. Eene Aeshna forcijoata, welke men den kop 
had afgesneden , leefde nog gedurende vier dagen en loosde zelfs 
excrementen in dat tijdsverloop. Eener Cerceris ornata werd het 
hoofd afgeknipt op het oogenblik, dat zij in het nest van een’ 
Halictus kroop om daar eijeren te leggen ; zij bleef niet te min 
naar het nest voortdringen en toen men haar met het staarteinde 
1) Men zie zijn Mémoire a la question suivanie: éclaircir par des observa- 
tions nouvelles Ie phénomêne de la circulation dans les insectes , en recherchant 
si on peut la reconnaUre dans les larves des différents ordres de ces animauXt 
in het 19e deel der Mémoires de V académie royale de Belgique. 
