XX 
INLEIDING. 
gesteld zijn aan de inwerking van vocht aanbrengende zeeën , ja 
zelfs den gedurigen invloed van den Atlantischen Oceaan onder- 
vinden, waardoor zijn klimaat meer aan dat der eilanden dan 
dat der vaste landen nadert, of, in andere woorden, meer vochtig 
dan droog is en er geene uitersten in hitte en koude plaats 
hebben ; dat de zee aan verscheidene punten met groote boezems 
in het land dringt ; dat het rijk , door aanzienlijke rivieren door- 
stroomd', welke hier haren weg in zee nemen, gedeeltelijk 
een uitgebreid, in eilanden verdeeld delta vormt; dat het land 
zelve, langs zijne kusthelft zeer laag is, eene menigte meren, 
plassen en moerassige plaatsen bevat, overal van kanalen en 
slooten doorsneden is, en gedeeltelijk door kunst tot weilan- 
den veranderd werd; dat het daarentegen langs beide zoomen 
van dit lage gedeelte, drooge gronden bevat, die, onderling 
verschillend van aard, zich voornamelijk voordoen; langs den 
zeezoom als barre, aan de binnenzijde somtijds met hout be- 
groeide zandheuvels (de duingronden) , langs den landzoom als 
uitgestrektcj vlakke of een weinig heuvelachtige heidevelden , 
op welke aan vele plaatsen met bosch bedekte en nog hoogere 
gronden volgen. Aan deze oorzaken en vooral aan de groote 
verscheidenheid in de natuurlijke gesteldheid van de verschillende 
streken van ons klein rijk is het toe te schrijven , dat de reiziger , 
die, landwaarts komende, Nederland in zijtie breedte doortrekt , 
op deze geringe uitgestrektheid eene zeer groote verscheidenheid 
van vogels waarneemt, en vooral ook getroffen wordt, niet zoo- 
zeer door de aanwezigheid van een buitengewoon getal van soor- 
ten , als door de menigte der individus , die er van vele soorten , 
vooral uit de afdeelingen der stelt- en watervogels, bij elkander 
aangetroffen worden. 
Alvorens echter in nadere bijzonderheden te treden omtrent 
de verspreiding der vogels in de verschillende streken van ons 
land, willen wij vooraf eenige opgaven doen omtrent het getal 
der in Nederland waargenomene soorten van vogels en hunne 
onderlinge verhouding als broedvogels, standvogels, zwerfvo- 
