n 
ZOOGDIEREN. 
en de kroon , heeft , naar mate van haren vorm , aan de jagers 
aanleiding gegeven tot de onderscheiding in hand- en kroon- 
gewei. Intusschen heeft de hier opgenoemde opeenvolging in 
de jaarlijksche toeneming der spitsen van het gewei veelal 
niet regelmatig plaats , vermits toevallige omstandigheden , over- 
vloed of gebrek aan voedsel en vrije beweging , rust of onrust, 
de staat van gezondheid van het dier, de krachtige leeftijd of 
zwakte door ouderdom, hierin veelvuldige wijzigingen te weeg 
brengen. Zoo zijn b. v. de spitsen dikwijls ongelijk in getal ; 
onder gunstige omstandigheden overspringt het hert somtijds 
den een of anderen tusschentrap van ontwikkeling , of zet, in 
het tegenovergestelde geval, een gewei op, gelijk aan hetgeen 
het reeds gedragen heeft , of, vooral van bij ouderdom verzwakte 
dieren , zelfs een gewei van een minder getal spitsen. In den 
tegenwoordigen tijd is het gewei bij onze inheemsche herten veelal 
zeer onvolkomen , en de ijsspits ontbreekt in den regel. Ook in 
het overige, digt bewoonde gedeelte van Europa staan de herten 
in grootte en ontwikkeling van het gewei , zoowel wat zijne 
uitbreiding en dikte als het getal zijner spitsen betreft , zeer 
ten achteren bij degenen , die in de zestiende , zeventiende en 
zelfs nog in de achttiende eeuw gejaagd werden. In die tijden 
ontstond opk de bepaling , dat herten met minder dan 10 
enden niet mogten geschoten worden ; iets , hetgeen thans in 
vele streken moeijelijk vol te houden zou zijn. 
Het Hert bewoont geheel Europa zuidelijk tot Sardinië en 
Corsica , komt echter in het hooge noorden en Ijsland niet 
voor. Men vindt het vervolgens in Siberië tot aan de Lena , 
ofschoon de voorwerpen uit deze streken sterker en grooter 
schijnen te zijn dan de onzen , terwijl die van Sardinië en 
Corsika kleiner zijn. Herten, weinig of niet in het oog vallend 
verschillend van het onze, komen ook voor in Perzië en Bengalen 
[Cervus WallicMi) en ook het hert van Barbarij ë , [Cervus 
barharus) schijnt niet wezenlijk van ons hert af te wijken. In 
ons vaderland wordt het hert thans alleen nog in Gelderland 
