xVlufei Metallici Lib I. 5-3 
A l.mi accedendum cft ad nonnullos Iapides^ quos ab auro Audores denoininarunt. 
LC£;itur apud Plinium Ctyibphis gemma, fcd apud GdnefiMif rct'iius feribitur xpo- 
oopaib, qiiafi gemma fpleiidens inftarauri : eil etiam llvtcini ,'feu eledri epithetorum 
apud Dionyfium Afrum. Sapphirus regia Epiphanio nominatur: immd 
idem Audor CryfcJithon , &ChrylophiIon appellari tradit, quia fit gemma pundis 
aureis interftinda:quarc hoc etiam nomine gaudere deberet Corallachatcs, cimuj 
inftar huius fapphiri guttis aureis a Plinio diftingiiatur. Sequuntur ali* gemm*,quj 
ab auro nomen habent.Plinius duas Topatij fpccies conftituit, quarum alteram Praf- 
'foidem, alteram Cryfopteron fi.milem Chryfoprafio appcllauit; Irarum altera ad 
fulgorem auri; altera ad pallidiorem colorem inclinat;& quamuis Chryfopteros au- 
reas habens alas exponaturjriihilominus apud PliniiunTopatiJ Ipecics deligna tiir. An 
IrtChryfolampis Topatius die pallidi, & nodii ignei coloris , clt diligenter eonfide- 
randuiHj Ctim alijs aiidoribus Chrylolampis gemma Aethiopi* , inftar auri refulges, 
eiTe perhibcatur.Amplius qiiedam gemma eft in colore ad :uirum vergens, quj' Gr*- 
B cis Chryfolithos dicitur, cuius nonnullas pccicsaffignatPliriius: nam quf melleo, & 
aureo colore corufeant, mcllichrylos appellat, & qua? candida v.cna cxornantur,leu- 
cochryfos nominat. Chryfopilon Liidoiiictis Dulcis memorat , & Berylli fpccieni_j 
efTcftatuit.Piinius vcrd,cumde Beryllis cgiflet,ftatim addit his proximos effe Cryfo- 
beryllos ;qiiifuntpalIidlores,& auri colorem pra?fcferiint.Chryfopagion, fecundum 
mentem Alberti^dcfcrtur cx Aethiopia,fed eft gemnianobis ignota ,nifi corrupto vo- 
cabulo Chrylopation intelligcre voluerit. Eft etiam Chrylanthcrinus, exfenten- 
tia Ludouici Dulcis, gemma fragilis, qu* puerorum collo alligata, dentitione abfq; 
dolore lunat. 
Agemis ad cjteroslapides ab auro nomen habentes fi conuertatur lcrmo,iiiucnic- 
musGiKCOs vocantcslapidcmLydium,feu coticulam chryfitida, quo lapide tan- 
quam trutina aurum exploratur. Chryfites etiam aliquibus eft lapis armatura aurei 
coloris obdui5i:us,& a Plinio commendatur fitnilis Oftre* Attica?,fed Gefnerus reciius 
legit ochre, nam h»c Attica probatur; & auro alfimilatur. Duplex gcr.uspyritumin_j 
G Cypro inueniri referunt, quorum alterum argentei, alterum tft aurei coloris, quod 
Chryfopyrites nominatur. Ammochryfos,ex 1 ententia Plinij, eft gcmma,in qua au- 
rum arenis permixtum apparet, led reiiera Ammochryfos, fcu cliry famiuos, vtroque 
enim modo pronunciari poteft, eft lapis ammonires , qui f acile in arenas aurei colo- 
ris foluitur,qufpoftea in litteris manuferipti; cxficcandis adhibctur;hisenim nomi- 
nibus, vt plurimum talis arena fignificatur; quandoquidem arena illa amnium auri- 
ferorum cum granis auri permixta a xi.'viriu( appellatur . Itaq; ]apidi.s arenarij 
hoc in loco multas icones cxhibtmus,quipoftniodum ratione figur*,& ratione ma- 
teri* difcriminantur,& abauro propter eoiorem arenarum denominantur . Huius 
igitur lapidis vna monftratur fpecies , qua: Ammonis cornu dicitur , proptereaquod 
cum Bacchus, ex fententia .Seruij in V irgilium , vmi cum exercitu Indiam peteret , in 
arenis Libysfitirtimulatus, louis auxilium implorauit-,df illiso vifus Aries illum ad 
fontem duxit,ybi in monumentum tanti beneficij, fiinulacrum louis cum capite arie- 
tino fabricatum eft, & lupiter Ammon ab arena cognominatus, cum iwuoc arenanuj 
D fignificet. Quamobremrerum naturalium Obieruatores lapides ex arenaa natur;i_j 
confidos in modum arietini cornu,cornu Ammonis indigitarnnt . Hi autem lapides 
ficuti, & alij alterius generis aliquando materia qu-adam armantur,qua? interdum ad 
colorem ferreum, aliquando ad colorem plumbeum, vel aureum vergit. V idimus ge- 
nus oftrci petrificati cum armatura coloris aurei,ciikis iconem damus. Cyteri lapides 
hic delineari funtxhryfammonites varijs figuris inter fe diftindi, quemadmoduin_j 
ftudiofus Ledor poterit contemplari. 
h tfr.ca. I o 
h'Jc.caj',%. 
Gemmii 
ait auro 
denomina 
li.ZJ.c.g. 
l-dfpidei . 
/^‘ <*u 
ro di&i. 
j.hiji. 
Haf.ca, 1 1 
neid. 
E 3 Chry- 
