Mufasi Metallici Lib. I. ip 
A genti fp.eciebus 3 quarum alteram Grarci Sterdytida fcilicctfolidam vocant, cum 
fffpicff dicatur folidys, alteram, Pneumonera, nimirum inanem , & fpongiofam, cum 
Gracis ^rtiouotaJnt fpongiofus exponatur, & hac pollremam cum Molybdena con- 
uenireopinantur. 
Demum alia recrementa ex durioribus metallis, nempe ferro, & sere refultant, 
quando ha-c duo metalla candentia malleo percutiuntur,ycl in aqua extinguuntur, 
tunc fqiiama decidit, quKeft tanquampars metalli in fuperficie adufti. Id auro,vel 
argento contingere nequit, cum /int corpora incombuftibilia, neq; plumbo, & ftan- 
j?o,.nam quod ab illis vi ignis recedit , non arefeit . Hoc recrementum in a’re duplex 
eft, nimirum flos,& fquama , & ba?c duo inter fe diferiminantur, quoniam flos atris 
corticibus granorum milij fimilis fponte cadit , fquama vero craffior , & latior, non 
nili ie^iibus mallei a metallo difcedit.Hfc Grpeis difia asM; melior eft, auchore Di o- 
fcoride,quE vocatur «alriidcilicctclauaris, «Aosenimed: clauus: hfcin Cypro faci- 
le habebatur, vbiclaui ex pre pro nauibus configendis parabantur,ciimc!aui ferrei 
IB inaqua rubigine abfumerentur. Huiulmodi autem clauivfu attriti pro conficiendo 
^revfto magis quam aJiud pris genus ieruabantur. Itaq; flos,& fquama eris non fun» 
petendaex illis fornacibus, in quibus nouum rsconflatur, fcd ab illisofficinis, in 
quibus £Es collcfianeum purgatur 3 & malleis dilatatur. Ex ferro etiam, & Chalybe 
fquama decutitur, qusaDiofeoride ftomomaappellaturjnam per vocabulum ^'ua 
nonfolum os, fcd eriam gladij acies fignificatur,&quia gladiorum acies ex puro 
ferro, nimirum & chalybe paratur jproptereaGaienus per ftomoma chalybem in- 
tellexit ; At Diofcorldes fquamam ferri ftomoma tortallc cognominauit, quoniam 
fquama deculfa ex chalybe, non ex ferro prarfcrcretur, 
METALLORVM 
INVENIENDORVM RATIO. 
re- 
crementa. 
Cldur. ex 
are pro na 
utLus* 
Stomoma 
qfiid 
I 'i. g, de 
fimp.med, 
jac. 
Q VAMQVAM metallorum lnuentio,& follio facilitatem non omnibus ob- 
uiam habeat, quoniam folTores acre fodinarum peftifcro afficiuntur, e be^ 
ftijs lubterrancis nocumentum accipiunt,interdiim ruinis montium oppri- 
iijuntui, dcfcalisin puteos decidunt, &quandoq fpeiti is Darmonum in 
cryptis metallicis vagantium mirandum in modum vexantur. Nlam, referente Agri- 
cola, damones humanam fpetiem induti in cuniculis, & puteis verfantur,& cum iii. 
hil operentur, in omni tamen laborym genere fe exercere videntur. Nihilominus 
multi funt,qui arduum negotium aggrediuntur ,&varijs modis venas metallorum 
inueniic, &in earum folfura hcrculanas vires fibimet comparare videtur. Venas igi, 
tur metallorum aliquando humana induftria ,& aliquando cafusj& fortuna pate- 
faciunt. Ideo viri ingenij folertia praditi per loca ir.ontola vagantes tcrr.Tglcbas,& 
lapides iuftogtauiores cxaminant,nam talem giauitatemtanqnam materiaimctaL 
licaiargumcfitummeritopronunciant. Pariter fi lapides inuenti igne tundantur, ex 
D illis metallum, tiufq, qualitatem, & quantitatem arguunt. Imd ex attritu duoruni..j» 
Japioum eiuidem montis indicium metalli hauriunt, dum fulphurcum odorem fpar- 
gimt. Verum non foium ex odore, fed etiam ex colore montium , terra & lapidum, 
materiam metallicam fubeffe percipiimt;uamq;color viiidisab airc,niger ab argen- 
to, & auro, liuidus a plumbo, & ferro, luridus a chalcantho ,& tandem cinereus , & 
oblcurus a fulphure dimanat. Pariter multa rima in montibus obfe-ruata acres me- 
tallotum halitus indicare folcnt; cacumina qunq; montium ad meridiem tendentia, 
radice vero montis ad Boream fpeciante, metalla ,& potitlimura argenti indic.iiit, 
cuius fodina feraciores redfa abortu in occafum vergunt. Hac dccaufa Antiquitas 
montes diuitiarum parentes, & omnium tliefauroriim ararianoncupauit; hinc quos 
vidit fcatebris aquarum redundantes, venis etiam metallicis affluentes pradicauir. 
Ideo viri praftantcs ingenio venas foffilium inueftigant ex fontiu katurigine, qua 
a metallis non procul abelfe folct,& diligenter perpendunt fragmina venarum ,& 
Japillospyritamrcferentes, qua omnia in copiofis imbribus Torrens aliquis a icr- 
ra 
Tnlfl.de 
fuLter. 
Lat/idum 
,^rau-tas 
quid indi- 
cet. 
Colores 
montium 
quales. 
Tyrita 
funt me- 
tallorum 
indicia. 
