Mu fd Metallici Lib, F.’ 
A namr temperamentum tanquam ncccflkria materia; affedio , ex cuius perfei5i:ionis, 
& forma; varietate, variKinetalloiumlpeciesconfurgunt. Circa caufam efficiente, 
ttonmilli perpera cenfent metalla veltiti aniinantia,& vegetabilia a fimili fpecie ge- 
nerari. Alij diuulgarunt caufam efficientem eife ftilphtir, quo omnis materia metal- 
lica coquitur; quapropter cunifia metalla, dum comburuntur,iulphurredolent,cuirv 
tamen ob halitum ficcum & terreum, odorem fulphureum fpargant. Satius erit vna feorJnfin. 
eum Auerroe non aliam caufam efficientem petere , nifi elementa , & corpora ca;le- Troem. 
ftia: quamuispofteacaufa magis proxima ,& propria fit qualitas , qua; immediate 
alterat,& generationem metallorum perficit. Poftremd caufa finalis tft cofideran- 
da , qua hoc injoco dupicx , altera generationis , altera rei genita efle perhibetur. Caurafimt 
finis generationis cft metallorum forma, qua prafente& metallum tanquam geni- It-tmetall. 
tum, & fua natura praditum commedatur,at finis metalli geniti erit perfccflioMun- 
di; Mundus cnimeftfpecicru pIenitudo,vt Piato in Timeo afleuerauit,prptcrquam- 
quod metalla vanos vius, & innumeras vtilitates hominibus afferunt, de quibus fuo 
B loco verba fient. 
Examinata naturali metalloru genera tione,aliquid etiam de artificiofa aftrucn. 
dumerit; nam mtilti, inter quos primas tenet Aibertus Magnus, nihil diffitentur 
metalla artificiose gigni poffie : primitus fieti aufloritate Ariftotelis, qui aliquando frh. 2 . 
artem vel Imitari naturam, vel illam perficere monimentis mandauit ;ideoq;libere Thyfw. 
affeuerant cu extrema procreari arte poffint,med ia pariter eodem modo inmcdiura Teoc.j^, 
prodire pofle. Nanq; arte elementa , vel uti ignis ex ligno , oIco,&fimiIibus educi- 
tur : cum tamen elementa metaliis viliora efle ferantur. Similiter arte ex taurorum, 
& equorum cadaueribus animantes ,nimirum apes, &vefpKrelulrant,qu;K anima- 
lia metallis pra;ftantiora pronunciamus ;ergo iuxta eorum fententiam, media quoq; 
nempe metalla arte generabuntur. Opus erat, vt huiusfcntenti.-Bfautores animad- 
uerterent artem efle habitum mentis,& qualitatem, ficque accidens totis viribus nu- 
quam fubftantiam producere valet , & quando artificio quodam plantam , calcem, 
& fimilia progigni obferuanius; notandum eft id arte fieri, quatenus natur? famula- ’'*■**'• 
C tur, qus , cognitis rerum Phyllearum caulis, agentia patienpibus apprime, accom- 
modat. Artifex autem, vt id proflet , agentium & patientium vires naturales exadle 
cognofcere,& congruas rationes pru conflituendo rei temperamento habere de- 
bet ;vt inde forma educatur. Tandem opuSe'ft,vt principia necclfariaad rem effi- 
ciendam in manibus artificis libere verfentur , & horum vno deficiente , ab arte ni- 
hil prorfus refultabit . His politis affeuerantius dicendum erit, a; tem ncc tanquam 
partem principalem, nec 'tanquam natura; inftrumcntnm nolfc metalla gei.crare_j; 
nam fi confidercturvtpra;cipua caufa, nulla ars fubftantiam efficer.e poteft,vt fupe- 
rius fuit enucleatum; ncc etiam quatenus eft iriftrumentum natura;, quoniam ei niil- 
1 e conditiones enumerat* competunt, fiquidem non nifi confufaprimordij metal- 
lorum cognitio habetur, & ignota funt rationes, &'proprietates,quibUs magis hoc, 
quam illud metallum in ilicem prodeat . QuamobremAucrroes,his omnibus dili- 
genter confideratis, hanc arrem merito afpernatus eft, quia metalla tantummodo 
purgare,& noua minime procreare -valeat. 
D Ex parte me.talIorum,ca gigni arte airerunt,quoniam ex prima elementorum co- 
pcfitione confurgant, & ficuti ad mentem Ariftotelis, elementa habentia inter fe_j 
lymboJum facile ad inuicem tranfmiitantur. Similiter metalla, cum fiinilem fere na- L'ti. 2 . de 
turam iortiantur, & hsc facile permutari poterunt . Addunt etiam id ficti poff5_j, Gen. c?* 
quoniam quod eft idoneum ad codHonem, &non eft pcrfcdlc codum, & pariter im- corraf. - 
purum, vt funt metalla multa^ non folum coqui, fed etiam purgari artis minifterio 
poteft. Has rationes nuliiuseffc valoris competimus, quandoquidem metalla qua- 
litatibus parum alterantibus funt infignita , & anim* funt expertia; vnde nec mutuo 
fe fe alterare, ncc fibi fimilc generare queunt: idc6 artifex ncc per mutuam horunr-j 
connexionem, nec per cotum feminis cum certa materia copulationem poterit ita_j 
metalia producere, quemadmodum elementa plantas ,& animantia generat. Ex 
conducentibus generationi metallorum poffe, beneficio artis, metal]a,confurgert-j 
arguunt, nam fi metalla naturalia ope caloris iiixta- modum temperati in Jucem pro- 
deunt, fic volunt quod artifex calorem eum frigore ad libitum temperet. Sed ad- 
dendum 
dleGen^ 
