Mufei Metallici Lib.I. 
99 
^ non' tolerat, nam totum ccmLuritur: vnde coUigcdum cft multum exhalationis com- 
buftibilisei inefle; praterquamqudd, in comparatione ad cftcra metalla, cdorcm_j 
fulphureum, & fetidum fpargit . Deinde fi lapillus, vcl lutum, vel lignum, vel carbo 
madidus, tefte Agricola, in adhuc fultim in catino inciderit, tunc catinus fremens u de 
inftar tonitru, omne as contentum cuomit, &rquicquid tetigerit, lardit,& incendit, 
Si coniicrtatur fermo ad ss faflum j notandum erit , quod ara fepius deterla citius, 
quam negleiia rubiginem contrahunt, & ab hac labe immunia, ex Plinio, pice liqui- 
da feruantur . Verum oleo linita , vel fale, & aceto madefaiffa illico aruginc vexan- 
tur, quamuis ab hac poftea non confumamur, Quaraobrem opera anea.Tternitatem 
fere alfequi traduntur. Immo ks in fpcciem argeti facile tingitur, vt in Rubrica Pra- iafpe. 
parationis exponetur. Tandem rerum naturalium tnquifitores illam aquam elfe op- 
timam retulerunt, qua: in vafc.i:neo diu contenta illud no maculauct it : item aquam ttttgitur. 
in vafis aireis leruatam notabili incremento attolli obferuarunt , quando nubes ia_a 
pluuiam denfantur; idque inde nafei coniedfarimt, quoniam Venus mari, & .-Eri do- 
P R I M A facie ss natiuum,& fadlitium fe fe offert ponderandum. Natiuum vo- 
catur, quod tale ex propria vena eruitur, fadlitium vero, quod violentia ignis 
ex lapidibus a:re prEgnantibus, Cadmia,& terra Krofa extrahitur. Aes natiuu 
latione fubftantif confidcratum,magnam varietatem induit: namque interdum cum 
alijs metallis mixtum inuenitur, aliquando ei plumbum candidum, aliquado aurum, 
& quandoq; argentum ineft. Natiuum tamen etiam purum in metalliferis montibus ^et dat). 
generatur, quod minimo indiget labore, vt ad humanum v(um trahatur . Neqj hoc uam quam 
nos magna debet admiratione afficere, quandoquidem fi naturas vis eoperuenit, vt le, 
aurum, & argentum puriffimum in fubterraneis locis gencrauerit , quemadmodum in 
^ antecedenti capite txpoluimusjpariter in metallis minus perfectis idem pneftare .« 
poterit: vcluti in fodinis agri Volaterrani obferuauimus, qua iulTu,& fumptibus Ma- 
gni Cofmi Hetruria Ducis aperta fuerunt. Iinmd aliquando as purum, & figuratum, 
&abfq; figura repertum eft, ficuti leflor in hac icone contemplari poterit: vbi ap- 
parent grana eum multis angulis variarum figurarum hoc modo a natura formata 
in quibus quadam parua pundta,velutifcintillaaureamicantcsconfpiciuntiir:qua- 
propter hoc as natiuum figura pangonia a nobis fuit appellatum. 
& interdum ad colorem purpureum, plumbeum, & nigrum vergit. Quandoc; in venis 
repetitur fui coloris , inftar braftearum , adharens lapidi duro coloris fpadkei , vel 
inuenitur in fluoribus purpureis, m lapide duro candido, necnon in lapide feiffid 
Mansfeldio luum habens colorem :lich in hoc lapide interdum flaui coloris obler- 
tietur. Itera as natiuum rubrum ab omnibus metallis liberum apudMansfddienles 
B rninetuti 
I 
natiuum figurae pangoni.^. 
1 
D 
Ratione coloris,as maxime variat, rubet enim, viret, flauefclt, candicat, aurefeit. 
I a 
erui- 
