Mufd Metallici Lib. I.' 131 
A piii i, pariter , ex fulphurc iiniiumdOj & tcrreflri refultarc prodidit. Non eft igitur 
admiratione dignumdi ferrum ferro pcrcuiriimfcintiiletjcumid exfiilphure prodire 
quiiq; tiouerit. Habet pr^tcreaterrum aliam matetiam congenitamjqutE nullo modo 
comburi poteft retcnimobferiiantur in fornacibus, in quibus ferrum in malfas com- 
ponitur, vapores quidam a materia ferrea exhalantes, qui in lanuginem parietibus, 
& tedlis officina; adhanentem conuertunturtcui natura tantam vimpr®fcripfit,vt ma-y^ 
Lanugo 
Lib. 
gna ignis vehementia confumi nequeat . His ita conftitutis , nonnulli ponderantes 
ferri temperaturam, illud in caliditate , & ficcitate conftituunt,& ab hac fentcntia_j 
non recedunt Affrologi, qui ferrum fiib dominio Martis planette calidi,& licci collo- 
cant. Pratterquamqudd experientia calidum ferri temperamentum declarat i dum ab 
jplb firperflua; ventriculi humiditates abfumiintur , & obftruftiones contumaces re- 
ferantur. Ex altera parte Galenus ferrum ad frigiditatem , &ficcitatem reducere vi- 
detur, dum illud fubftantite lapide» comparat, qu»ob frigiditate & ficcitate ftabilis 
eft. Hanc poftea fententiam multi Aiiriores in medicina non prolctarij fecuti funtma 
B Conciliatorferrum frigidum pronunciat,Iacobus cie Partibus incommentarijs ad ^ 
Auicena, ferrum frigidum, & ficcum declarauit, Manardtis aquam chalybeatam , fri- "'^55* 
gidam , & ficcam elfc ftabilitiit ; itnmd multi alij hanc opinionem vno ore confirmare 
videntur. Quapropter ad conclliahdostantosviros,quide temperaturahuius metalli 
varie fcripferunt, afferendum eft,iuxta dominium primarum qualitatum , ferrum re- 
frigerare, &ficcare, & quoniam nonnulla? portiones fulphurc» ab illo poifidcnturj 
ideo ijsflomachus roboratur, excrementa inillo contenta abfumuntur, & vafaob- 
flrudfa mirandum in modum aperiuntur. 
Cum igitur hoc metallum ex fubftantia terrcftriccraffa , &combufta confiet, igni 
vehementer refiftit,& tandem mollefcit,&nonnifi vehementi flammarum incendio 
funditur. Quamuis autem natura tantam huic metallo congenucrit duritiam, nihilo- 
minus eadem natura aquam produxit, qua: ferrum abfq; difficultate crodit,qualis eft 
putealis in Cepufio Smolinitij,& eiufde conditionis eft Styx fluuius circa Theflalica 
Tempe, fiquidemhuiufmodiaqua in vafis ferreis diu continerinequit, quin ipfis 
C fis effluat. Immo maiori admiratione dignum eft, quod animantes huic metallo fint 
detrimento; narrat enimTheophraftusin Syaroinfula,expulfisincolis, ferrum a mu- 
ribus erofumfuifrc,&nonnulli,rcferente Mizaldo,pronunciarunt,apud Chalybas, 
mures in Ferrarijs officinis magnam iadfuram feciffe. Hinc colligendum eft duritiam 
huius metalli non efie adeo notatu dignam, quin manibus ferrum contoqueri poffit. 
Vidimus aliquos mira facilitate clauum ferreum confringentesjfumebant enim duas 
fafeias longitudinis trium vlnarum partim ex crafliori,& partim ex fubtiliori filo c 
ferreum 
manibui 
textas, quibus ita ferrum inuolucbant,vt pars fubtilior clauum amp]eAeretur,& tunc 
fimplici manuum contorfione clauum in duaspartesdiuidebant. Denuo ferrum alias 
affediiones patitur, primdeandens malleo percuffum fcintillas emittit, qu® Nonio 
ftridiurK vocantur,& in excodfione recrementum, nempe fcoriam, ve! loppam reddit, 
qu» a Metallarijs, & a Fabris ferrarijs proijcitur. H»c autem eft illa materia, ex qua jvraterltt 
Chyraici lapidem Philofophorum conflare affeuerant. Poftremo rubiginem patitur, lapiSs 
a qua,traclu temporis,prorfus abfumitur: iuxta illud carmen. philoro- 
> Ferru^orodir ferrum, ligtiamcj-, teredo. phici 
Veriim quando a fanguine humano inquinatur, c»Ierius,authore Plinio ,rubigina- 
tur , & hoc vitium a ferro , ad mentem Plinij , arcetur gypfo , cerufa , & pice liquida. 
Pariteromne ferramentorum genus rubiginem non fcntit,dum medulla ceruina, pin- 
guedine Fclis,vel cerufa cum rofacco mixta perlinitur.Stannumquoq; ferro fuperin- 
•fufum effedum, & aflfedlum rubiginofum impedit,fcd cum ferro permixtum , ex fen- * 
tentia Alberti, illud ffangibile, & minime dmftile reddit. 
SYM. 
