Temperi- 
dam fer,: 
rum qua- 
les. 
Ltb. I 2 . 
t^eneid. 
ties ferri 
quomodo 
fiaf. 
8 'Enfium 
tempera- 
tura. 
Lih. 13 . 
'.^iag.nat 
lima te- 
peratur. 
iTami pi- 
rcatorq, 
yt tempe^ 
randi. 
Cbdra&e. 
res in fer- 
ro quomo- 
do fiant, 
Exereit. 
106. 
|,g Vlyfsis Aldrouandi 
Pariter in Italia amnis Comum praeterfluens, & Lambrus Mediolanum hac eadem £ 
Nec nifi duratum Lamhrothoracayoleiam. 
Virgilius quoque de gladio Turni in Mygio amne optime temperato verba facicm 
cecinit hunc in modum. 
Enf>s, quem lOauno ipnipotens 'Deus ipPeparestt 
pece> at, Stypia candentem tinxerat ynda. 
Cum iaitur in ferro interdum mollities, & aliquando durities defideretur, erunt aC 
unandi modi, quibus vtrumqi facile aifequi poflimus. Glaucus ille Samius , qiu fer- 
ruminandi artificiu adinuenit, referente Suida, ferrum, quod molle eife voluit, oleo, 
& quod durum aqua tinxit.Nonnulli ad communicandam ferro duritiem, plumbum 
in cauitate ferri collocantes totum candefaciunt, donec plumbum in fumum abeat, & 
hoc onus toties repetunt, donec ferrum inftarceraimollefcat. Praterea ferrum fe. 
pius candefaffum ,& perfc refrigeratum mirandum in modum tenerefeit : id expe- 
nentia docet in filis ferreis, qus ignita, & per fc refrigerata, mollia, & dudfiliaeua- F 
dunt . Alij in fucco malmr, aut fabarum candens ferrum extinaum inde molle extra- 
hunt.Alij ferrum oleo amygdalarum amararum liniunt, illiidq; cera cum Alia fetida, 
& modico falis a'kali mixta cooperiunt, & totum niu:o,& luto ex fimo equino inuol- 
uunt , & in igne carbonum per nodlem relinquunt, indeq; ferrum tratfabile,& molle 
tabent. ... 
Prtitteren. ferrum diligenter elaboriitiim molJiuSj & dunus 5 iiixt^ operantis inten*. 
tiqnem,temperari potcfticum aliam temperaturam en fes, aliam Iimp,alia arma in tu- 
telam parata expoftulent . Albcrtus tradidit ferrum acrius fieri temperatura fucci 
raphani , & aqu* lumbricorum tcrreftrium, quod experimento refpondere negauit 
Porta.Erifes igitur tali indigent temperatione, vt ueruofa exilitate fint pra-diti,ne_j, 
dum pundiim feriunt, rumpatunfimiliter acutam aciem pofcunt,vt cpfim feriendo fc- 
cent : quapropter oleo, & butyro enfis corpus te mperatpr, acies vero acribus extin- 
guitur,vtin cipdendo robur acquirat;& hoc opus, monente Porta, yel canalibus li- 
gneis, vel laneis pannis madidis opifices afleqiiuntur. Scalprum verd,ex eodem Por-G 
ta, pro ferro incidendo, in vftrina rubefiat , & quando in ipfo rubicundus rofe color 
apparuerit, in aqua extinguatur, deinde fecundus color fuluus expciaetur , & denud 
in a qua mergatur. Item ad fcalpenda marmora, ferrum ex optimo chalybe paratiim, 
&i<»nitu,apparente rofeo,vel rubeo colore, aqua madefiat,raox remotum, apparente 
colore aureo,rurfus aqua mergatur. Lima ita dura temperanda eft,vt aliud ferru c6- 
modelimare poflitifumatur ergo fuligo fummitatu cornu, vel vngularum Bouis, por- 
tio vitri triti,& falis comunis, & omnia aceto mifeeatundeinde hac mifturaliraaim. 
buta,igne candefacienda efl, poftmodum in aceto , vel vrlna ,vel aqua frigida illicd 
extinguenda eff.Hamus pifcatorius fimili indiget temperatione, vt piicliim morfibus 
minime fleiTatur.Viciffim ferrum pro phlebotomia molem temperaturam exigit, ne 
in operatione aut fleiftatur,aut rumpatur. Item falces herbaria;, quia tenues funt 
fortem temperaturam non requirunt. 
Poftqua ex ferro purgato, & diligenter temperato varia inflriimenta,vcd arma fue- 
rint fabricata ,nonnullis iconibus, aut charaderibiis infignirilblentiidcircd ad hocq 
peragendum opus, pyrites aurei coloris in puluerem redaftus per diem naturale ui_) 
in aceto infunditur ,& vafe igni admoto, vt ferueat, aliud acetum fupperaddi- 
tur, quo exficcato, materia vitreis organis diftillatur in liquorem , quo icones, vel lif- 
' terse in quouis ferreo inftrumento defignantur , c]U3: prima facie nigra; apparebunt, 
• fed ficcatK, & panno lineo fricatse aurea’ confpicientur. Multi occafione extinclionis 
■ ferriinvarijs liquoribus, & eius temperatura,ferrurti,&natura,& artificio in cupruia 
mutari pofle arbitrantur.-fed aduertendiim efl, quod ferrum a natura non ita excoqui- 
tur, Vtseseuadat; quemadmodum Scaligerin fiiis Exercitationibus optime probauit: 
praterea ferrum merfum in aquis vitriolatis t u naturalibiis,tum ex arte paratis dillol- 
uitur, & quoniam huiufmodi aqus vitriolum participantes , as etiam , fiuc cuprunu 
continent; ideo, materia ferri ibluta, in fundo harum aquarum cuprum reperitur, 
quod ex ferro non generatur, fed potius beneficio ferri prKcipitatur.Chymici ad fol- 
uendum ferrum, vtunturaqua valenti rubea ,qus ex quadrante vitrioli albi , cxfep- 
' tem 
