1$2 
Vlyfsis Aldrouandi 
P R O B L E M A T a: 
ie 
mixer.c.Z. 
fragor 
extivffio- 
ms ferri. 
Esercit, 
iy9- 
ferrSfua 
duritia 
quid frOm 
Het. 
Exerelt. 
102 - 
\Magftes 
in .M-ae' 
fis ferri. 
E X variis ferri a ffeaionibus varia etiam dimanant problemata primo qusri 
fokt^cur ferrum candens in aqua illkd extinaum duritiam in%nem acquirat. 
Relpodet prudenter Albertus Magnus id a calore prbuenirc aqu* frigiditatem 
fugicte ; quapropter calor intimis ferri partibus occultatus humidum materiale con- 
fumit , & hac ratione maiorem ferro duritiam conciliat. Deinde qumntur cur ferrum 
candefaiftum modico aqu* confperfum & malleo pcrciiffum , multos crepitus emit- 
tat. Refpondendum eft id ex antiperiftafi, ob aquam admotam , oriri , tum ex iug'.u 
ienis intimas ferri partes petentis, & aeris ad extimas ferri partes exeuntis: aer enim 
ille , vi ignis , impulfus , inftar tormenti bellici , fonitum fundit: immp talis fimgorex 
ferro in aqua frigida extindto dimanat , qualis in nubibus ab exitu ignea? exhalatio, 
nis obferuatur. Prmterea folent nonnulli in quirere caufam , propter quam riibigo f 
fimplici vndtioneolei a ferro fegregetur. Aliqui Philofophirefpondent ida qualita. 
te olei ,&rubiginis oririscumrubigo magnam ficcitatemj,& oleum maximam humidi. 
tatem participet : ideoqi ferrugo ratione contrarietatis expugnatur . Aut dicendum 
erit oleum ex duabus partibus, nimirum lubtilitate, & tenacitate conflare, cum ex 2c. 
re, & aqua compofitum e(fe videatur: etenim in aqua locatum afeendit vt aer, & itu 
aere defeendit vt aqua: quamobrcm,rarione tenuitatis, inter rubiginem,& ferrum pe. 
netrans,&,ratione tenacitatis,diu ibi detentum,ita operatur,vt riibigo a ferro fepare- 
tur. Ad rem quoq; nonnulli iniiefligant, cur ferrum oleo, vel alia pinguedine perun- 
(Sum ferrugine nequaquam vexetur. Huic qumfito Scaliger fatisfacere conatur: inquit 
enim hmc duo, fcilicet oleum, & pinguedinem humori aqueo,& aereo valde opponij 
ideoq; impediunt quominus ferrum ab his contangatur, rubiginetur,& corrumpatur. 
Amplius inquiruntalij , cur ferrum a pyrite, vel filice ignem facile excutiat icumta. 
men in reliquis metallis idem non contingat. Vt qumflioni fatisfiat, refpondendunu 
eft, ferrum fua duritia hoc molliri, cumlimilis in reliqua metallorum familia noniii-G 
ueniatur. Prmterquamquod pyritesalio pyrite adius fcintillat , nam motu excitatus 
calor materiam fulphureampyritibus adhtrrentem inflammat. Immo ferrum alio fer- 
ro vehementer perculfum fcintillas edit ; cum & ipfum portionem fulphure» materi® 
participet. 
Alij rerum naturalium obferuatoresfympathiam ferri, & magnetis meditantes,pe. 
tunt rationem, propter quam ferrum a magnete attrahatur. Verum Scaliger inquit, 
potius qusrendura effeinon cur ferrum a magnete alliciatur, fed potius curferrunu 
fpontead magnetem currat, &rcfpondet id ferro contingere , quoniam omne appe- 
tens pro fua perfectione femper aliquid defideratjveluti membra in gratiam corpo- 
re» nutritionis alimentum attrahunt; & ficuti elementa extra naturalem locum politi 
ad illum fponte fugere nituntur, vt ibi naturaliter confernentur, & quoniam Magnes 
non eget pabulo f erri, ergo ferrum non attrahet, fed potius ipfum ad Magnetem, tan- 
quam ad matricem fuam feretur , cuius abditis primordijs perficitur: vnde Metalbrij 
in mineris ferri Magnetem fepiflime inueniri fatentur. Tandem tanquam coronldemH 
addemus hoc problema a viris dodiis propofitum, fcilicet ,cur ferrum ferro confrica- 
tum, flante Borea ,fonum Aridulum, & vento oppoCto fpirante, talem fonum nequa- 
quam edat . Refponfio e A, quod Abilusab aere celerrime m.oto prodit , celerrime au- 
tem mouetur, quando purior eA,fed purilAmusa Borea,&non ab AuAro venit, quo- 
niam hic femper cralfior,& mollior efi: huius Agnum inde colligatur, quia ferrum adi- 
pe linitum, vel a^ua humefadium pradidu.m Ionum effundere nequit. 
SIMV- 
