Mufd Metallici Lib. I. 
I6j 
Solet ctl. 
A accedemus.QuoadpriinasaficiSioneSjGalemishuicmetallofacuItatemrcfrigeratem 
&humeiaantemaflignauit.Diofcorides vim adftringcntem huius metalli pra:dicauit; fimp.meJ. 
cum tamen refrigeratia, &hume(aantiaomniadftriiaionc careantdmmo addit pium. fac. 
bum potiri facultate cohibendi augmentum carnis vlcerum , cum tamen vis erodendi 
plubo defitjnifi voluerit Diolcorides pondus metalli hoc munere fungi pofle.Vt igitur 
omnis tollatur difficultas, notadueft,plumbuex pluribus partibus terreis,quamaqueis 
conflare: itaut ex centenis partibus hocmixtumconftituentibus nonaginta fint terre*, 
& minima pars fit ignis, qui poflea facile,S£ illicd eu ancfcit: non tamen , ob hanc cau- 
fa m, pl umbum refrigerat, a tq ; ficcat , cum partes ill* terras carteris adeo fin t permixt* 
vt diilblui minimequeant. Immo fi partes plumbi terre*, qu* funt plures, quam i u_« 
alio quouis metallo, auro excepto , feparati poflent , plumbum efieiius frigidos , atq; 
ficcos ederet. Itaq; plumbum agit ratione cuiufdam partis tenuis, & aerear, qu* facile 
g a calore alteratur: hinc colligendum eft, plumbum non agere qualitate terrea domi- flum 
nante, fed ratione illius portionis aere*, & tenuis humefacit,atq;refrigerat.Alioquin lit/nrefri. 
plumbum, ratione fu*natur*,'atq;fubftanti*tanquamfrigidum,&ficcumcommen- /ere/, 
datur. V erum hoc plumbum in conaparatione ad alias fpecies,plus humoris, & plum- 
bum album plus ficcitatis participat. 
Sin conuertamus animum ad fecutidasqualitates,plumbumcandidum, Ieue,ni<»ru 
ponderofum,& cinereum inter vtrumq; medium inueniemus :propterea remgrauem 
confiderantes, illam, inftar plumbi , ponderofam pronunciamus . Hanc naturale m_.* 
plumbi proprietatem doiftus Philetas Poeta Cous foleis plumbeis calceos geftabat 
munitos,ne propter corporis exilitatem a vento euerteretur.Horatius quoqjhanc plu- pi„„L 
bi qualitatem perpendens. Auftrum aliquando plumbeum appelIauit,forta(lis ab ef- ^ 
feiftu, quoniam, fpirante Auftro , humana corpora grauiora reddantur , dum ab hu- 
iufmodi vento liquat* humiditates per vniuetfum corpus difleminantur. Exaltera.* 
parte aliqui non ceffant admirari grauitatem plumbi concreti , & lenitatem eiufdem 
C iiquefaifli:etenim fufum,argento fupernatatjhic autem effeiSus pendet a natura,& fub- 
ftantia plumbi,qu*in catino re<idicurlcuis:dum facile in fumum euanefcit,& interim 
argentum ab igne minime confumptum in fundo catini refidet. Infuper Plinius , circa 
grauitatem plumbi, notat, quod eius maffa in aqua mergitur , fed dilatata in laminas 7* 
fluitat. Item,pIumbo liquefado , &fupra chartam fufo,illamnon aduri, fed a pondere 
tantum lacerari diuulgauit. Pr*terea pltimbumnigrumhabet hoca natura ingeni- 
tum, vt facillime fundatur; nam, antequam accendatur,liquefcit: quocirca multi funt 
huius opinionis,fi globus plumbeus fclopo emiffus vehementiam motus perlongum.* 
aliquod fpatium continuaret, futurum elfe, vt is liquefieret, cum tanto calori refiftere 
nequireti& quamuis vas plumbeum aqua plenum igne vehementi non fundatur,id ab 
aqua impediente prouenire dicendu cft;fiquide, illa ablata, flarim liquefcit;veluti in- 
ie.fto calculo in illam aquam,fubito vas plumbeum perforatur.Qudd autem diii plum- 
bum igni nonreIu(ftetur,obfcruant Metallici, qui per longum temporis fpatium illud ft* 
inimagno catino continent, quia tunc partim euanefeit ,partim in Lithargyriura, & /''‘"/«e»/ 
DMolybdenam conuertiturihinenon debent admirari,quiinineram plumbi aliquando 
in lithargyrium tranfmutatam confpicatifunt. Dcniq;plumbumnigrumeftmolle,& 
facile malleo dilatatur, durius efl candidum,& dui iflimum efl cinereum.Rurfus plum- 
bum candidum eft tenax, nigrum fragile, cinereum fragilius. 
Quoad fonum, odorem, & colorem, notandum eft, quod plumbum candidum ftri* 
det, cinereum aliquem fonum edit, nigrum fono prorfus caret; idcirco mutum appel- 
latur,at dum in fornacibus funditur,grauem,& pcftifei um odorem fpargit. Plumbum ojorplum 
candidum antequam poliatur, aliquantulum corufeat, cinereum minus,nigrum mini, hi analis, 
mevnde colligendum eft, fubftantiam plumbi nigri elfe valdeimpuram,namcolor il- 
lius liuidus cum modico fplendore id demonftrat,deindemagisquam c*tera metalla 
manus tangentis nigredine inficit. Tandem plumbum elle talis natur* multi referunt, 
vt pluuiamprafagiat, quando vafa plumbea liquore plcna,&aeri expolita , iiixta ex- 
timas partes,guttasc6cipiunt.Poftremd fcripfit Ariftoteles plumbum Indum hac gau- jfe/f. >- 4 /- 
dere proprietate, vtliquefaiftum;& in aquam frigidam proieflum paulo poftexiliat. mirab. 
Hoc autem, fi verum eft,inde poteft proucnire,quia plumbum illius loci non tamgra- 
ue, fed aliquanto rarius generetiir;ideoq; ob hanc raritatem ex frigida refilit & noiu* 
mergitur. MORA- 
V as piam 
bum aqua 
