A 
Mufej Metallici Lib. II. 2 
NATVRA, EI PROPRIETATES. 
A rgilla, luxta Galenl fentennam,Terra cft aliqua ex parte candida, friabilis, 
& pinguitudinis expers j quod de omni Argilla non eft inte]ligendum,fed de 
illa tantu, quam crxippat Grarci cognominant.Aliter Argilla conflat aqueo hu- 
tnido mediocri, &craflb;propterea parum durefeit, habetq; nonnihil humidi pinguis: 
eft enim mollis, vifcofa,tenax,& naturaliter hac proprietate gaudet, vt quamlibet figu<- 
ram facilcrecipiat. Hinc Horatius ad rem de hac canebar. 
ArgilU qnidids imitabitur 'vda. 2 .Efifl. 
Namq; ficuti Terra' Agricolarum debebat cfle pinguis, &foluta jitaTerra figulorum 
pinguis, fpifla, & mediocris effe debet, non dura,vti erat Marga.Immo deficiente terra 
ipifla , mediocres raris funt vtiliores. C uando igitur Terra ha?c figlina erit pinguis, & 
B fpifla ad illa opera, & vafa reddetur idonea,qua: violehtire ignis refiftere debent. Vicif- 
fim quando Terta figularis erit pinguis ,& rara, vafa ex hac fiifla liquorem combibent, 
vel exfudabunt. Quapropter nonnulli Artifices, ad euitandum hoc incommodum , hu- 
iufmodi argillis arenas permifcent,fed pauco emolumento,quandoquide fiiftilia ex his 
parata, & in fornacibus cocfta priftinam raritatem recuperant, & liquorem pariter ex- 
fudant. Argilia veto ad lateres formandos apta naturaliter pinguis,& rara efle debet, 
quia facile coharet in operibus minime eft ponderofa.ItaqjCardanusquinq; proprie- 
tates opeitn» ArgilL-c aflignabat; primum vt eflet leuiflima , vt liquorem neq, combibe- 
rct,neq;exludaret,deindenef3cilefrangeretur,&ignirefifteret:namquando figlina , * 
Terra his conditionibus gaudebit, infignia vafaex illa formari poterunt . Quamobrem ^ -j 
propter Argillam his praerogaciuis dotatam, varire R egionesnobilitat* fuerunt,in qui- 
bus fimilis Terra nafeitur. Quapropter vafa, quK olim fiebant Sagunti in Hifpania lau- 
dabantur. In Italia qu* Polentiar, Afts, Aretij, Mutin», Surenti, Cumis, Rhegij , & fic 
^deinceps in alijs huiufmodi locis fidla probabantur. 
DENOMINATA. 
I N his hiftorijs confuetura cft Denominata , & Cognominata recenfere : propterea 
ab hac voce xipatiot deducitur »8 vel xuauiit; figulusr nam *6p®i«sriiveft of- 
ficina figuli, & »8p«:ae»7/*icad figulum pertinens. Item «sp.MSos fifti- 
lis, vel figulinus dicitur, & mpa, « 10 » vas figulinum. At *sp«i«i! indicat tegulam: hoc ta- 
men voca buluin apud Athenarum eft .-Equiuocum.Quandoquidem, & teftam,& dolium Aequiuota- 
fignificar. Amplias apj/^isoAt eft argillofus, vel argillaceus j nam argillaceum eft,quod tio. 
ex Argilla conflat, aut quod inftar Argillstft tenax, atq; vifeofum. Dcniq; argillofum 
vocatur, quod Argilla abundat. 
0 DIFFERENTI iE. 
C ONSIDERANTES Argillarum differentias ratione qualitatis, primo in- 
cidemus in coloremrided Plinius huc refpiciens variam effe argillam feriptum Li.ij.c.j, 
reliquit. Pariter Agricola, quoad colorem, varia Argillarum genera con. 
ftituit. Itaq; Argillarum alia cft candida, qutefarpein fodinis metallorum reperitur, 
Lcucargillam Plinij nonnulli nominant , fed h.rc inter fpecies Marga: fuit numerata. 
Alia eft Argilla alba, Eislebana di(fta,in quamicE argente» radiant. Alia pariter 
cft Argilla candida, led macra,& friabilis, Grscis S*lpp« nuncupata, vt annotauit Sui- 
das, ex hac Argilla Thefeus aduerfus Minotaurum bellaturus fidia in itinere Mineruara 
fecum detulit: hinc menfi, quo idfadium eft, o-a/poipopiairot nomen ipipofitum fuit: a-apd 
»0 pepiit it atira 7ct Siaea' Erat autem auipapuplot vltimus Athenienfium menfis,vt fcripfit 
Demofthenes,& decimus apud ipfum effe videtur, vtanimaduerterit Vlpianus. Nos 
corruptum Codicem effe exiftimamusaiuandoquidem Suidas idem feribens. SaSutdJat, 
nempe 
