MufiEi Metallici Lib. il. 
241 
^ftis non defui t:nam Sacerdotes matris Deorum, nempe Cybeles, qui Galli vocabanttr, 
Samia tell:a,non lolum didymos,fcd etiam caudam faiacem amputabant; quemadmo- 
cumfebumiproicciflet, lub Pinu arrepta teftula , quam Agdeftis inftigator amentia; 
gcftabat,virilia libi pratfecuiflc.Paritcrextat apud Lucilium citante Honio,lcpidu car- ^ g 
Hiem de viro,qui vt cruciaret vxorem,in quam ingentes irarum motus conceperat, ridi- 
culo, & ftulto vltionis genere caudam totam libi pra;fecuit. Verba funt ha;c. 
Et teji.im (nmit Simiam, Jihiq', iilicotelo 
Pracidi t caulem tcfhfqfona amputat ambo. 
Item, Marco Cadio circa Turios vifto, lingua in contumeliam tella Samia fuit pra;- 
cifa, quod exemplum pofteaM. Antonius Triumuir in proferipto Cicerone fecutus eft. , , 
Pr^terca vtebantur Antiqui terra Samia in poliendis, & acuendis armis, vtfuperius in iitpo- 
Rubrica Denominatorum explicatum luit. Scriplit Volaterranus Terram Samiam colo- 
ribus etiam inferuire, cui Theophraftus refragatur dicens; licet terra hsc lic pulchra^, 
pinc’uis,denfa, & lcuis,non vfurpatur tamen a Pidloribus, quoniam ipfi terram raiam,a- 
fpcram,& macram piitura? magis idoneam pr.-edicant. 
Poftrcmoha?c Terra tantopere ab Authoribus celebratur, quoniam medicis viribus 
non careat: etenim Diofeorides, & Galenus , quia virtute refiigcrandi, & allringcndi 
polleat, illam in Ccliacis,Profluuiovtcri, Ha:morrhagijs, Dyfenteria, ^ in Tumoribus yfusintae 
mammarum, & tellium pra-feribunt . Demum fudores immod icos inaqua coliibei e_,s, didna- 
& venenatis Serpentum mollibus reliftere perhibetur. Cfterum ambiget aliquis circa_,s 
fpecies terraSamis , quamara in medicina potiorem vfum habeat , an Collyrion , an_j 
After, quoniam Galenus Afterera,& Diofeorides Collyrion commendauit. Vtraq; ta- 
men fpecies a medic-amentis non eft arcenda;fed diferimen inter hos Authoies forlitan 
ortumeft, ad mentem Agricola;, ciim plures in Samo Terrarum differenti® reperian- 
C R E T vocabulum non folum indicat Terram , de qua inpra;fentia afturi fu- 
mus,fedetiainInfulamMarisMediterranciolimccntumvrbibusnoBilitatam, ■ 
& celebratam . Ab hac forte infula Terra h?c nomen deduxit, licet Sipontino 
dift.i feratur a crefccndo, quoniam macerata intumefeat, vel quia fodina euacuat;i_> 
dcniid ibi crefeat. Potius credendum eft hanc Terram nuncupatam fuilTc a Creta Infu- ■ 
la, qua> hoc candida’ Terr® genere abundat ; & nolltf lententia Galenus , & Aetius fa- 
uent,qui illam Terram, qua nobis Creta dicitur, rp» /<.;»» jnvpatronymi t«a Creta In- 
fula .appellarunt. Ideo nuperum Candia nomen non alia forfitan ratione huic Infula Creta In- 
fuit inditum , quam a candore , quem procul nauigantium oculis Solum Creta offert. 
Plinius enim alborum in Creta montium meminit . Pariter Britannia Albion olira ab 
albicantibus procul cretaceis collibus cognominata fuit. Hodie vocamus Cretam Ter- 
ram, non modo in pradifta Infula uatam, fed alibi etiam effofsam, huic tamen fubftan- 
6ia,5£ colore limilem : Qturauis hoc nomen ad alias etiam Cretas colore multum diffi- 
inilcs translatum fit: fiquidem Creta variorum colorum monftrantur, vt inferius mani-. 
fellabitur. Plinius aliquando Cretam metallum nuueupauit , fed id praftitit vt opina- 
n.ur,vd jiro fodina huius Terra, vel generi»»r fumpto metalli nomine pro omni re fof- 
dum meminit Plinius, & Martialis cecinit hunc in modum. 
bfc, [fi eji quare Samia tthi menti: Li tffia. 
II. 
Traxeriintautcm ad hunc vfum tertam Samiam , quia eius' vulnus innoxium foret, & 
acies ad profcindendum,ob fui tcmiiratem, & duritiem, celerior efiet . Ifti boni viri id 
fecerunt imitatione Atys, quem Arnobius narrat furiarum plenum ,& perbacchatum. 
^tur, nam facile alia Terra Samia ad manus Diofeoridis, &alia ad manus Galeni- 
peruenit. 
^QVIVOCA, SYNONIMA, ETYMVM. 
X 
