Vlyfsis Aldrouandi 
fili.fic Herodotus metallum falis, &Diodoriis Siculus Alumen metallum celebre e!ie_j c 
feripiit ; quem imitatus Strabo in lipareis Infulismetallum aluminis effodi retulit, & 
Vitruius Melinum Metallum vocauic. 
Quando autem Creta foluta fuerit fecundum aliquos, mutat nomen , & diciturMal, 
X.j 5.0.42 tha,fed aduertendum cft,qudd Plinius, nomine maltha;, duo intelligit, niuii;unimi!tu. 
ram ex calce recenti, & fu illo adipe inttgiatam,deinde flagrantem limum: etenim ipfe 
Z/.2.0I4. retulitin Samofata Vtbe ftagnum cflc limum flagrantem producens, quem Vulgat 
Maltham cognominat. Quamebrem cxdidfisPlinij duplex Maltha, fcilicetnatiua,8£ 
fadiitia coli igitur. Agricola quoq; duplicem multhamconfiituit, alteram fcribitclfe^ 
t 1 ‘derut. pinguem, & craffum limum Bituminis fpeciem, alteram fadtitiam in duo genera Vete, 
ribus etiam cognitam difti ibuit.Metallarij luum habent genus Malthf, quo rimas citi- 
^ ' Mnltha notuui obflruunt, ne metalla in illis liquefada dilabantur. Lapicida queq; Maltha no 
auid & carent, quam lithocollam vocant. Sed de his adtum cll in capite de Argilla, qua&ip. 
quof. pkx. loluta cum fuerit V iilgo Maltha nominatur . Terra hac Italia; vocatur Cicta, Gallis 
^ ‘ Creye,Getmanistvaciden, Hifpanisla Creda. 
L.j. Achi- ■* STDORVS obferuauit hoc Terra genus in Creta Infula maxime excellere. Vkru. 
M IcnttT.tiam Agricola:, in Thedalia, Lycia, Sardinia,Vmbrianafcitur.Habet etiam 
Colles Crette Gallia, Britannia, &M una Maris Balthici Infula . Praterea effoditur ct. 
iam in Brabantia,vbi Ruftici hac in aqua diffoluta parietes domortimdealbam.Hodie 
in particularibus quibusdam Germanim locis tale genus Terra: obfcruatur,vtPuldi in 
1 libochis. Hildesbermi in Saxonibiis muenitur candida Crcta,&Tophofimilis,&al- 
tcra cinerea fiuiilis eft Cadansin Bohemis, fednon refert cuius fit coloris, dummodo 
habeat vim abftcrgendi,& pannos purgandi. 
Quoad denominata, Cretula eftnomen diminutiiium a Creta . At fecundum PliiiiSG 
Cretula inter colores rccenfetur: an eadem fit cum Creta dodii viri iudicent. Cretace- 
um vocatur, quod ex Creta eft compotitum : aliter planta cretacea nominabitur qiisin 
Solo ctetolo creucrit.Cretofum eft, quod Creta eft plenum, & cretatum, quod eft Cre. 
ta infperfmn: vnde cretati pedes dicebantur Creta dealbati, quales erant pedes Seruo- 
rum, qui venales tranfmare aduebtbantur. 
C R ETAR VM qusdam pingues, qui’dam mediocres, qumdam acres. Pinguiscft 
Britannica, qua campos lattificarc folent. Creta: glutinofc, & optima vetuftif- 
fimus Heron meminit. Creta pingui latum agrorum prouentum augeri liasc 
vciba Palladij K utilij offendunt: fpifia, cretofa, & humida Terra bene Par, & Tritioim 
murir. Creta argentaria dicitur illa ,qua vafa argentea exterguntur: hac etiam vtun-H 
tur Btigaad conciliandum nitorem vafis ex plumbo candido formatis, quod plumbuni 
Vulgus perperam ftanum Anglicura nuncupat. Vitruiiius memorat quamdam CretJO' 
annularem , quam ita forte cognominat, quia in ipla figillum annulare iraprimeretur. 
Vocatur etiam Galeno Gypfum Sutorium quibufdam propter vfimu 
ad dealbandacaiceamenta: quare Tullius aliquando crepidas cretatas vocitauit. Hoc 
genus Creta; eft macrum, candidum ficcumjacre* fubftantire; idcoq; rarum , & leno 
Pictoribus admodu vtilc: An hoc fit Cretula Plini j inter colores numerata Studioliili" 
ligenter meditentur. 
Inmrbasfpecics rccenfetur Creta Mauritana leucophati coloris Fefla Mauritania: 
Tingitanc nobili vrbe allata . Hac illitis regionis Incola’ hominum cadaucralauant, Ii' 
Terra Itet abflergi flolidecredunt:Quamobremhanc Cretam Dei Terram intiiS’' 
tant. Item ex eadem Regione Creta Mauritana alia colore referta nigricante ad ferru- 
gineum tendente affcnur,qi!a Incole loco faponis vtuntur.Has duas CretsfpceicsHr- 
ta.cnf.j. 
uius ramenoptimumhuiusTerra genus Zingin* reperiri affeniit. Verum iuxtiLi 
ratitcs 
