Volueces, 
fj-Conuol- 
uoli qui. 
Lii.q.d'-j 
mat. med. 
eap.q^. 
l.th.g.d^ 
Jimf. med. 
f£l 
260 
yijfsisAldrouandi 
de terris compositis. 
& pctiCsimum de A mpelice. 
Cap. XVI. 
SYNONIMA, ET ETYMVM: 
NTEQVAM ad terras medicas fertnoHem conuertamus, occafio terre 
Ampelitis cxpoftulat,vtde Terris compofitis nonnulla dicamus.Itaqut 
Terras compofitas vocamus , quae fucci alicuius concreti , feu pinguis, 
(eu macri quidpiam admixtum habent . H* autem omnes inueniuntnt F 
in locis, in quibus vel iiicci concreti effodiuntur,vel aquK pradiftis in. 
feiS®labuntur.IllKautem Terra, qu? metallorum portiones coinpk. 
auntur,Pyriw Gracis,& Marchtfita Bai baris cognominantur,de quibus fuo loco Vet. 
bafient.Itaq;Ampelitis inter has Terras recenfetur, qutecumnigra fit,& pictoribus 
inferuiat,noniniuria hunc locum promeretur. Dicitut Ampelitis( enim apud 
Gracos Vitis eft) quia Vitibus circumlita vermes oculos vitium rodentes , quos Graci 
vocant, odore i'uo interimat. Hermolaus Barbarus huiufmodi vermes Voluoces, 
& Conuoluulos cognominat. Eft enim Erue* genus in/eftiffimum , qndd VulgusBru. 
chum vocat. Fuerunt tamen alij, qui voluerunt hanc Terram nominari Ampelitenij, 
quia in hac Vites felicius prouenirent. Vocatur quoque Pharmacitis quafimedicame- 
tofa, vel quia morbis vitium medeatur, vel quia medicamentis permilceatur, aut deni, 
que, Quia od orem medicatum fpargat. De hac Diofeorides, & G.ilenus fufum fermonc t 
habuerunt.Hanc Georgius Agricola improprie Terram, led potius Bitumen tcrremim 
nigrum vocari pofieexiftimat.Theophraftus ytdiic, nimirum Caibonestec 
renos appellauit. Quidam Grsci Lithanthraces ad imitationem germanic* nomenda. 
turf indigitarunt ; quandoquidem in Germania Steinocolen, nempe lapidei carbo, 
nes nominantur. De hac Terra multo plura in Capite de Bitumine in mediumaSet. 
rentur . 
DIFFERENTIiE. 
quidfit. 
forcelana 
quid. 
T e R R A R V M compofitarum multteapud Authores enumerantur differentif, 
veriim in prffcntiainfignioresrecenfebimus,&poftremd defpcciebus Arape- 
litis verba fient PrimoobferuabirausTerram atramentofam nigramfuccoli. 
quido atramenti futori j inferam . Poft hanc alia eft.pariter atramen tofa, colore exci, 
nereo purpurafeente in Ilua infula circa Pyritem efofum inuenta . His additur Ochra 
Chalcanthi particeps, alia Chalcantho, & Mel/ntherfe connata, Item Ochra cum Ia- H 
pide fi ofo , Ochra colore pallido , & fapore axido , cui fortaflis Myfi commixtura efl. 
Zaphera eft Terr* nietallic* genus ponderofum, cinereum ,& friabile, quo vitrum, & 
vaia vitrea colore carruleo tinguntur. Huius nomen a fapphiro dcdudium videtur, cui 
color caruleus ihcft. Compolita etiam Terra eft Viterbienfis fulphurea, qua?igni.id- 
mota atdet. Ab hac non multum diferepat Terra Puteolana,reu puluis Puteolanus vul- 
go Pozzolana . Hpc in collibus Puteolanis; quemadmodum , & in Regionibus Baianis 
circa Vefuuium montem colligitur.Sidonius Apollinaris Dicarcheiam arenam nuncu- 
pauithoc verfu. 
N amq-, Dicarcheia translatus puluis arena. 
Etenim Dicarcheia, fiue Dicfarcheia,ad mentem Fefti, ciuitas Puteolana oliffl vo- 
cabatur, quia iuftiffime regeretur. Hic puluis generatur in fuperficie montium, dunu 
lulpburea, aluminola, & bituminofa incendia flammas, & vapores per interueniaeiu- 
(ftant: fic tiiim Tertam lupcrnam esliccant, & fuo vapido fumo inficiunt; vnde contin- 
gi'! 
