Li, j). «fe-j 
med, 
fac. 
loco cit. 
'Ljj^.C. 12. 
l.dt Vlcer, 
Thtritcii 
celor qua- 
lis. 
Lib.t{.d<L.j 
comf. med. 
fec.gea, ca, 
5 - 
340 
Vjyfsis Aldrouandi 
CHALCANTHO AFFINIA. 
I NTER i^uinqjfuccos concretos, nempe inter Chalchatum, Mifym, Soryni.Chai 
citim,&Melanteriam maisima interceciitcognatio,&affinitas. Id cofirmarumno» 
Iblum Diofcorides,GaIenus,& Plinius, veru quoq; MarthioJus in Prolcgomcnisjil 
Diofcoridem,dumhosquinqifuccos concretos viribus inter fe non diffidere projn® 
ciauit : quauis maior pars horum fuccorum,noftra ®tate,fint ignota : pauci eniuifuntii 
Italia , referente MatthioJo, qui Jegitimas horum fuccorum differentias obfetuauciiot, 
Prifci tamen horumfuccorQ cognationem nouerunt ex fodinisvnde eruuntur, qujpt. 
rite tanquam horum gen erum omnium comuni parente redundant.Deinde hormnat I 
nitas inde colligitur, quoniam Chalchanthumnatiuum,&prsl'ertim Cyprium, Chaki. 
ieos,Mifyos_, &Soryos eftparticeps,cum ducatoriginem ab aqua virefcente,quicoo! 
tinuoftillicidio ex monte diiabes in fp.duncam,ChaIcitim,IVlifym,&Sotym abluit, de- 
inde fponte in Chalcanthumdenfatur; idcirco facilis eft inter hos fuccostranfitusjdiim^ 
omnes traditi temporis inter fetranfmuranturtquinimo Galenus Calcanthumconfciie. 
fcenspaulatim verti in Chalcitim obfcruauit. Quamobrem nonnulli iure optimo atri, 
mentum metallicum patrem Chalcanthi conftituerunt , &,pcr atrametum metallicmii 
Chalcitim, Mifymj& Sorym intellexerunt: etenim has omnes fuccorufpeciesfimulco' 
pulatas Agricola Pyritem rerofum appellauit.Huiufm.odi atramentum inetallicurnGi. 
lenusfimplici nomine metalli voci tauit, non quod mallco,inftar metalli, duci po(fit,fd 
metaphorice loqucns id tanqua magnam metalli portionem continens fimplicinomiai 
metalli indigitauit.Idcirco idem Galenus fatetur i'e in fodinis Cypri frarijsconfpicaii 
fuilfe huiufmodi metallum fuapte natura concretum, & in tres Zonas vaide extcnfisil. 
tern^tim hoc ordine diftindtu,vt inferior Zona effet Soryos, fupra quam fecunda Zoni 
Chalciteosinftar efflorefeentite apparebat, & tertia erat Miiyos,qu® fupra Chaldtk 
ad inftaratruginis cofpiciebatur.quapropterhi tres fucci concreti nroculdubid taqum 
cognati, & affines ex vnica radice dimanare videntur. lam accedendum cft ad lingukj 
rum examen. Chalcitis eft fuccus metallicus cocretus rubro «ris colore refertus ivnde 
nomen fibi vindicaiiit. Eft tamen diucrfa a Pyrite srofo, qui & Chalcitis a Pliniofait 
nuncupatusjex illo enim a:s,dt argentum excoquitur, cftq; coloris nigri,autfufci,autci- 
nerei,cu tamen Chalcitis,de qua inprtefentia agitur, colorem arreum perpetuo refoat 
At Plinius hanc diftindiionem exadfe non obfcruauit , dum de noftra Chalcitidcverbi 
faciensjlapidem vocari fcripfit,ex quo xs coquitur, item continere tria foffilium gcnei), 
jEris, Soryos, &Milyos,quibus verbis pyritem yrofum,& Chalcitim veram cofudilleti. 
detur. Prsterea legitur Chalcitis s-</ »7»pi»apud Hippocratem,quam nonulli viri audi- 
ti quamdam aluminis fciffilisfpeciem,eamq;trichicim effeaffeuerant, qua inpyritcj 
semki cocrefeere foleat. Galenus,in expolitione vocum Hippocratis, ftmpliciter Clui- 
citim intelligere voluit: inquit enim Uot ra ;j*AK/i;A.Quamuis litu, qui 
velint Chalcitim, & Alumen tanquam duo diftindia ab inuicem medicamenta ibirb 
Hippocrate fuifle memorata . Vcriim Chalcitis ita aftringit, & acris eft, vt acrimonia 
fupertt, qu» tanta cft, vt carnem vrat, &efcharam inducat : quocirca collocatur iiunq 
venena , qu*,vifcera erodedo, interimunt.Eft autem media inter Sorym, & Mifym “■ 
tura. Item Chalcitis, in compofitione Theriaca Andromachi fenioris reponitur, vt 
tota antidoti maffa colore nigi o inficiatur. Hinc multi credid erunt hoc fimplex medi- 
camentum ab hac antidoto vtiliter arcendum effe , cum id medicamenti genus caudi- 
cum fit , & internis vifceribus lummopere noceat . Sed non animaduertunt Chalciti» 
vftamreddi mite medicamentum, & acrimonia expers. Qui autem fcripferunt hoc me- 
dicamen vftiimmaximecaufticum fieri, non folum veritatem nonfuntalfecutijverumj 
quoq; in dodrina Galeni parum verfati effe vififunt : is enim pluribusin locis pharroi- 
ca erodentia vftione vim caufticam deponere tradidit, &prafertim quando Icripfc 
Nulli duhtumeJimttU fharmaca tmhi dici Uiphrygem, SarcocoLlam , Chalcttidemvilm 
comhujium as, aruginem, & Chdcantum-, qua ignem mn experta, acria omnia funi-, comhSc *' 
derata:lota,pojlcomtufiione,lenia,mordaatatifq-,expertialium.\d\ongc ante GaleiiuaDiofco- 
ride annotatum fuit: nam pofteaquam dc Chalcantho,Chalcitide,Mify,Sery,& Md»' 
tcria 
