A 
Lii. 6 . de 
mt. rer. 
Jn tfed. 
Lih. 4. de 
nalfofsil. 
Cdejlis i- 
gms alime- 
tum quale. 
Lib. 2, de 
cauf.fubter. 
Lococit. 
Lib 5. Me. 
Um, 
3H0 Vlyfsis f\ldrouandi 
paratio fiat ifiquidem nigrum, fordidum,&vitiofum 5 quamquam magis ponderet t t 
tamen nigrum, & Ipledicium preponit. Illud igitur, quod ia-piusoMcniaiiinius.&qjJ 
in Mufaro publico cuftoditur, omnibus notis, dclcnptioni Dioicoridis rdpondeticm, 
terfifliimum fit , colore nigro , & tanquam purpura niteat , digitiiq; comtitum tacilct(' 
ratur, & diflbluatur, & odore fit graui. Idcirco Lucretius huc relpiciens fic cecinit, 
iion ne vides euatn terra quoq\Jnlphur in tpfa 
Gigiiier ^ & tetro ccncrepccre odore bitumen ? 
Pratterea eft ponderofum,& igni admotum facile flamma concipit. Id non fuitigno. 
tum Horatio, quando fcripfit. 
Cum non amore meo fic flagres vti bitumen. 
Hinc nonnulli Bitumen fpeciem Naphtha conftituunt; cum hac eminus etiam isne» 
femper attrahat. Verum totum oppofitum dicendum eflc arbitramur ,nepe Naphtban 
inter fpecies Bituminis effe reponendam . Eft autem omne Bitumen pingue ,& adciii 
temperationem, annotante Agricola, aer, & ignis concurrit : quapropter faciieaccci. 
ditur,& tantam ad ignes propenfionet.r poifidet. Immb Bitumen acccnfum affiifaaqia j 
magis arderetraditur.Hinc colligendum erit perpetuitatem incendiorum lubternneO' 
rum multis in locis a Bitumine pendere, cum huiufinodi loca,cadentibus pluiiijs.iiiajis 
conflagrent.Ideo, qui artificiales fabricant ignes,vt in aquis mirabiliter ardeat, bis, it. 
fte Agricola, aliquid Bituminis permifeent; cum affcdiio hrne propria fit huiusfucciti. 
creti pinguis, vt aqua inflammetur, & terra , vel puluere extinguiitur iquemadmodt» 
Plinius de Maltha fpecie Bituminis pronunciauit. Accenditur autem aqua, quia irrii). 
tur magis, quam vincatur. Huius exemplum habemus inoleo, quando id in fartask 
adedferoetjVtcombuftioni fit proximum, cui fi portioaqiia; inftiiletur,illicd flamma 
concipit, cum aqua fiiperinfufa calorem augeat, &antiperiftafim faciat, vtcalcicoi. 
tingereobferuamus.Cxteriim fi addantur,qua’ familiaria fint,veluti terra,& pulms,qii 
ficcitate cum ignibus conucniunt, tunc fucci pingues acccnfi ftatim extinguunuir. Noi 
folitiTi igitur Bitumen , vt expofuimus , eft ignea? natura? ;yeriim quoq; calelltm ignei 
nutrire petbibetur,dum in campo Sennaarfrequentiffima fulmina cadunticumibimil. 
ti fomes, & putei Bituminis inueniantur, ex quibus copiofi vapores Bituni-inisekiiiiiO 
fulmina, pralertim lapidea, in aere producere feruntur. Idq; ex odore colle'3onimii 
illis locis vnicuiq; arguere licet , quia odorem bituminofum naribus communicant. 
Quamuis autem Bitumen cxaerea, & ignea materia integretur, & aqua? bituiiiinofe, 
tefic Agricola,pifcibiiscareant:nihilominusciin(ftis viuentibus,velutiSu]phurnontl 
adeo inimicum, quoniam ( fi Plinioifideseft habenda) Fraxini ,&alia? piant, tiuitl 
fontem Bituminis virent. Oppofitum tamen de locis Sulphureis eft pronunciandiitnln 
quibus halitus Sulphurei omnibus viuentibus perniciofi , & deleterij effe feruntur, 
Eft prteterea Bitumen alia proprietate afledfum, vt in aquisfemper alcebdapillifi]; 
fupernatet, dum fubftantia pingui aerea , & ignea maximecon-ftet . Cum igitur fadit 
partes fuperiores petat, aqutt? bituminofa>, aiithorc Agricola , funtvitandasi propterei- 
quod poflint homines in furorem pellere . Immd alfqua portio Bituminis potionite 
aqueis permixta, inftar vini inebriarefolet. 
Eft quoq; Bitumen lentum, & tenax, & mollitie adeo glutinofa refertum, viafei»' 
uicem difficillime feparari poffit. Quocirca Ouidius in hoc fenfu ita eft locutus. F 
Vt ue tenax gr.mida manat tellure Bitumen. 
C^uamobrem afferes, aut ligna Bitumine illita nec vermibus exeduntur,nec ardore Soft 
nec ventorum flatibus, nec aquarum violentia diflbluuiitur. Ideo, ob hanc inligneUK' 
nacitatis prarogatiuam, rebus diuturnitatem prarftare poteft. Tandem vim difcutienlii 
emolliendi, deglutinandi medici authorcsilli attribuunt. 
DiFFERENTIi^, ET LOCVS. 
M V LTI med itantes Bituminum varietatem, primo illud in durum, & liquft® 
diuiferunt. Hoc in aquis produci, illud vero, nempe durum, in terra genersn 
affieuerarunt, & forfan erit illud , quod Theopompuspicem follileni niHit®' 
pauit. Immo hodie Veneti js venditur Bitumen pici adeo fimile, vt vix vllo modo ab« 
‘ ’ dillin- 
M 
