Mufei Metallici Lib. IIl. 3pi 
i Naphtha; alb» «alorem efle inferiorem, dum illius facultas , iii.expugnaiidis iegritudi- 
iiibus contrarijs , efl imbecillior. Ptxte rquamqudd color albus huius Naphtha id no- 
bis inlinuat: albedo enim a multo aqueo humidoproficifcitur , & color rufus magni ca- 
loris, &exupcrantis eft indicium. 
DIFFERENTIAE 
S V N T qui Naphtham in naturalem, & fa<aicia diftribuant, quoniam hanc ex Bi- 
tumine, virtute ignis, exprimi poife opinantur; aut quia, fecundum aliorum men- 
tem , in Melia ,ex herba quadam paretur. Nos autem hanc non inquirimus, fed 
natiiiam, qu;e generatur ex Bitumine, in terra, & montibus naturaliter accenfo, tenuif- 
limiseius vaporibus furfum cleuatis, & ad frigidiora faxa in tenuem liquorem veluti 
oleum refolutis, qui deinde per meatus fubtcrrancos , e mont;bus , more fontium, fca- 
J turiunt. Qpocirca ex cralfo, & terrefti i bitumine Naphtha crafla , &ex tenui, & puro, 
pura fimiliter, & tenuis generatur. DipfcotidesigiturduasNaphtha;differetias,nem- * ’ 
pecandidam, & nigram agnouit . Sed Poffidonius Naphtham candidam. Sulphur li- 
quidum ignis rapaciilimum , nigram verdbitumeninftarolei elfeexiftimauit. Pariter 
Strabo , aiithoritate Poflidonij fultus , apud Babylonios coJIocauit quofdam fontes 
albam Naphtham fundentes, alios vero nigram producentes, qua poftea indigen® in 
lucernis vtuntur. 
Nuperi vero Authores differentias multdpiures cognouerunt. Idcirco vna cum Bcl- 
lonio tres fpecies, nimirum nigram , albam, & rufam elfe ftatuemus . Prima tamen eft tfhthx 
craffior,&fotidior,eumali®du*fpecies,inftaraqus,fintliquid®, &inter has, alba triplex, 
dlodoratior. Variant quoque ratione loci; quandoquidem Italica in fuo fonte non_j 
flagrat, quod prsftat Babylonica, fi Plutarcho, in vita Alexandri, fides eft adhibenda. 
lammemorare libet illas Naphth® differentias, quas, progrelfu temporis, obferua- 
uimus. Prima fuit Naphtha rufa (hoc nomine, flaua quoq; &citrina intelligendaefl:) 
1 exBionteZibio AgriMutinenfis,necnon Naphtha alba ex eodem monteallata. ltem_j 
confpicati furnus Naphtham, qu® in Agro Parmenli fcaturit decimo lapide ab vrbe 
diftantc. Pariter vidimus Naphtham nigram in deferto Arabum natam. 
L O C V S. 
A G Y R T As , feu Circumforanei Naphtham, vel Petroleum in foris venale ex- < 
ponentes , cum perpetuas agitent nugas, circumflantes vanilfimis commentis 
decipientes, locum natalem huius liquoris,fcpuIchrum alicuius Sadli efle pro- 
mulgant. Cum potius afferendum fitloca incendijs vexata, quantitate cuiufcumqifpe- 
ciei Bituminis redundare. Nulla enim terra pinguis, iuxta fententiam Agricol»,pr®ter 
Sulphuream, & bituminofam, ardefeit . Huius conditionis funt Aethnas , Chimera, & 
Vefciiius montes, necnon multa alia loca in Italia, ex quibus perpetua flamm® emer- 
) gnnt. Cateriim a remotis partibus exemplum petere non debemus , cum anno proxime 
clapfo quadragefimo fexto poft millefimum , & fcxcen.tcfimum , menfe Maij, conquaf- 
fatioPagi nuncupati, in extremis finibus Apuli® ad mare Adriaticum, Dalmatiam VeQe 
yerfus fiti, id nobis manifeflet; quandoquidem propter horrendos ter remotus, necnon mmeufat. 
Jucendia fubterranea, domus fere omnes, & templa euerfa funt ; quibusincendijs con- -incendium. 
tinua cuiufcumq; fpecici Bituminis, &Sulphuris generatio materiam fuppeditant. Lih. i. 
Etetiimhuic infortunio tales regiones antiquitus etiam fuerunt obnoxia. Cicero enim 
in libris de Diuinatione hac hzhtx..DeUtuetUm adSenitnm Uhes AgriTriuernatis , cum ad 
tiifimtam altitudtncm terra defcdijpt., Apultaq', maximis terramotibus conquajpita ejjil, Hoc au- 
tem nonnifi in locis Bitumine , Naphtha, & Sulphure fcatentibus euenire folet. 
Cognofeuntur etiam loca Bitumine, & N.aphtha affluetiaabaquis,qu® vinumredo- 
icrefoknt : fiquidem aqua hac prarogatiua infignit®. Bitumen participare feruntur. 
Tales funt aqua, ad mentem Theophrafti, iuxta Paphlagoniata, ad quas, potandi gra. 
tia , Indigena libenter accedunt. Huic firailis fuit aqua fluminis in Naxo , quod Poeta, 
propter 
