A 
Mufei Metallici Lib, I V". 
437 
SYNONiMA, ET ETYMVM. 
A PVD Latinos, Lapis vocaturquafi !adenspedern,&]apilluscftnomen diminu- 
tiiiuni a Japide: hic quando in calceis repofitus raolcftiara excitat, calculus , & 
icrupus nuncupatur: quartv iuxtamcntem Fefti,fcrtipi vocantur lapides alpcri, 
& qui difficulter, obalperitatem, pertradlantur. Hinc poftea emergit fcrupulus,qui pari- 
ter lapillum afperum fignificat. 
Petra autem appellatur quafi pedem terens; quat cum fit lapis, proprie tamen rupem 
defignat. Cautes vero eftiaxum afperum, & abruptum. Saxum enim Iapide maius aipe- 
rius, & durius eft: licet aliquando faxum pro lapide vlurpetur Carteriim, annotante j 
j Scaligero, Saxum eft vetuftiffima vox 1 ufea , quia nonnifi facrificijsadhiberctur . Hinc 
nonnulli affirmant laxumfuifteappcllatum, quafifanxum, vel fandium , quoniam Vete- 
res niagnutn lapidem, nempe faxum , pro ara, eligebant ,& victimam fupraipfura fau- 
eiabaiit,&lanciebant, nempe fidus ftabilibant:vnde originem duxit hoc verbum, i'.*/?- 
c} 0 ,Smds,Simxi,Sanax-m, quafifanguine tadium,inde poftea faxum nuncupatum eft. Ali; 
fuerunt, qui fpecificum diferimen inter faxum, & lapidem perperam obferuaruntrfiqui- 
dcinapud Plinium, & aiios Authores probatos , faxum cum Iapide confunditur : idcirco 
allcrendumeritvnam amborum fubpolyonimia effe naturam; idq; longa Prifeorum co- 
fuetudincferuatumfuiflecrcdimus:quandoquidem Cicero, in Oratione de refponfis 
Arufpicum, fetiptum reliquit, faxis fadfam effe lapidationem . Quamobrem hisanimad- 
uerfis, faxum effe iapidem magnum, & lapidem eife faxum paruum aftererepoffumus,fi 
tamen aliqua differentia allignanda fit; cum hic nomina, Lapis, Petra, & Saxum ab Au- 
thoribus indiferiminatim vlurpentur. 
Apud Gricos Aoa r, & per contradiionem^ «'alapis & faxum exponitur. Alioquindi- 
Ceitur; quam vocem Euftathius deducit vapst to* ?\ta,Vy jtaj , nimirum vaide per- 
cutio, cum lapides iadti mirandum in modum feriant, & percutiant. Verum Gri- 
cis eft lapillus, vel calculus a verbo ■^«a, in partes tenues comminuo :namq; calculi funt 
veluti lapides in partes tenucscomininuii. Item s-i» eft lapillus velcalculus, apud Hip- 
pocratem vero Gonetiam Jegitur. At tp//.a non folum fulcrum , & ftabilimentum , fcd et- 
iamfcopulus, & faxum in mari exponitur. Inlupcr 7ri7pos,8cn,(Jp« ,nccnon Ionice wiTpa 
apud Gricos faxum indicat ,Iertaffis a rapido curiu feror : cum lapides, & faxa 
a montibus per Torrentes rapido curiu, huc, atq; illuc dcferantur.Hebreis dicitur Sech, 
Gallis Pietre, Italis, Pietra, Saffo, Germanis Eia Stein, Hilpanis Piedra. 
GENERATIO, ET ORTVS. 
D 
O MNIVM fere Philofophantium opinio eft cundia mixta ex quatuor elemen- 
tis tanquam ex matcrialibuscaufis integrari : quamobrem fihuiufmodi caufas 
tanquam remotas contemplantur, illis proculdubid,affentiri poterimus. Prb- 
feffores Halchemiat, materiales Lapidum caufas, Salem, Sulphur, &Me!curiumconfti- 
tuunt, quoniam, ope ignis, in feparandis mixtorum partibus. Salem, Mercurium inftar 
aquei humoris, & quid fimiie Sulphuri obferuant . Hic opinio licet in analyfi omnium 
feretnixtorum veritati proxima effe videatur, nihilominus , in auro , & Adamante , hic 
principia deficiunt. Sunt tamen aliqui Chymici qui iadlant fe a prididiis huiufmodi 
principia feparaffc, fed eorum impofturis , & vanis commentis minime creJendura effe 
afleueramus. 
Ariftoteies nullam aliam materialem Lapidum caufam,nifi exhalationem ficcam 
ignefeentem effe credidit. Hic tanti Philofophi opinio, quamuis prima facie fri- 
uola,& a veritate remota elle videatur; cum probabile fit (vt viri eruditi opinantur) 
Oo 5 ex 
Exercit. 
io8. 
S4xi ety- 
nmm. 
N omiaa 
grttcn Ltifi 
dis. 
Chymico- 
rum ofwit. 
SeniCKtiit 
ArUL 
