Mufcci Metallici Lib. IV". 
441 
NATVRA, ET AFFECTIONES. 
C VIVSCVN^E rei natura ex illiusdefinitioncinnotefcere folet; quapropter 
multi definitionem lapidis a fiignare conati fmit jfcd poftea illam vel non fatis 
explicarunt, vel aliqua exparte mutilam tradiderunt. Inter hos prima facie 
nobis occurrit Galenus, qui lapidem fic definiuit . Lapis clt corpus duriffimum , quod 
irrigatum abbumido, non mollcfcit : vndc manifcflariura euadit , naturam rei hac de- 
finitione non fatis fufficicnter explicatam fuilfe; cum ferro, argcnto,& ali js metallis Im- 
iusgeneris competere pollit, qnoniam ncmoeft, qninefciat htec corpora cfie durillimi, 
qu® rigata hiimiditatehaudquaquam mollefcuntj, etiam fi multorum annorum fpatio 
in aquis, morentur: hac decaufa , pacc tanti viri , ha’C definitio probanda non videtur 
Georgius Agricola fermonem habens de natura fo filium , definitionem lapidis aftert, 
B qaa&ipfaoniniexparteperfcefa non videtur. Eft autem talis; Iapis eft corpus fofile, 
ficaim,& durum, quod aqua longo tempore vix emollit, ignis veheinens,redigit in pul- 
iierem , vel non emollitur ab aqua ,fed a calido liquatur . H;tc Agricola’ definitio im- 
plicite naturam lapidum explfcarc,& ex duobus membris collare videtur: in vno enim 
aperit nobis naturam lapidum, qui ab aqua emolliuntur in altero, naturam eorum , qui 
calore liquantur. Hac igitur definitio, quoniam rei materiam explicite non declarat, 
non erit approbanda. Verum id alicui admirationem afferre non debet, fi Agricola vir 
in cognitione Fofilium alioqiiin perfefliffimus huiufmodi definitionem tradiderit : 
quandoquidem hac res adeo eft difficilis, vt, inter Veteres, &nuperosAiithores, non 
rcperiamr,quiperfed:am deferiptionem lapidis iic dicamus definitionem, feriptis 
mandauerit. Falloppius & ipfe definitionem Agricola improbauit , & reClius lapidem 
fc definire pofleexiftimauit, fi pronunciauerit , lapidem elfe corpus terreum, durum, 
foffilc, quod, nec virtute humidi, nec etia;n ignis poteft liquari, vel (vt comprehenda- 
tur etiam vniones, corallia, & alijiapilli non ex terra, fed aliunde eftbfi) quodciimque 
Georpus terreum, durum, friabile, quod neq; humido, neq; calido liquatur: dixit autem 
friabile, vt ferrum, &o fla excluderet ab hac definitione, qua nobis probanda magis 
videtur. 
AnfelmusBoetius vir in cognitione lapidumperitiffimus, lapidem in opacum, & 
pellucidum primo diftribuit, deinde definit, fcu deferibit opacum hunc in modum: la- 
pis eft corpus mixtum, inanime, durum, induiftile, in aqua nonliquabiIe,&foIidu ii_j, 
. quod e terra fimplici tanquam pracipua, & magis congrua materia , citra multas alte- 
tationes, a natura concretum eft. Poftea lapidem pellucidum,feu pulchrum, nimirum 
gemmam definit ,feu deferibit hac ratione . Gemma eft lapis paruus, rarus , durus, & 
pulcher a natura procreatus.-ficq; ab hac definitione onyx,Crapundina,&fimiiesiapilii 
excluduntur, quos in definitione fi quis comprehendere vellet , neceflarium eflet , ex 
mente Boctij, nomen pulchritudinis ab hac definitione auferre. 
Circa peculiares lapidum affeiftiones feriptu reliquit Cardanus lapides excifos cre. 
(cete, quia vitiant . ScaJiger autem acriter reprehendit Cardanmn , inqniens lapides 
D crefeere , non quia viuant , fed quoniam appofito rutius humore , matrices lapicidina- 
rum augentur, a quibus priores lapides excifi fuerunt. Addunt alijlapides gaudere_j» 
hac proprietate,vt fub terra obruti molliores euadant; quandoquidem fub dio femper 
duriores fiunt : quocirca lapicida: huius non ignari iilos terra obruere folen t , quando 
paulo poft illos Cflare defiderant. Quantum vero ateiaet ad particulares lapides, Pli- 
nius monimentis mandauitfaxa quadam efle in Lycia ,& in quodam orientali tradlu, 
qua viuentibus alligata erodunt corpora . Demiim faxa, & lapides , ratione duritiei, 
inter fe diferepare folcnticum nonnuila fint, qua facile, alia autc, qua difficulter fein- 
datuur , & frangantur : quapropter Olaus Magnus, in Hiftoria Gothorum, diuulgauit 
faxa quadam magna ibi efle , qua non alia ratione facilius, quam larido accefo fran- 
guntur. In Vmbria,tefte Gaiidentio Merula, lapis albus eruitur, ade6'moIlis,vtferra 
dentata facile fecari poflit. 
med* 
fac. 
Lib. I. 
Opinio LiU 
loppj. 
Lib.i.dcLj 
Upid, 
Lih.^.dr^ 
Suhttl, 
Exercif. 
III. 
Lapides 
erodentes. 
DIF- 
