Lib. % fof- 
jn. 
JLib.i.diLj 
Upid. 
r. 4 . 
Differentia 
fixorum, 
& marmo- 
rum. 
442 Vlyfsis A Idrouandi 
DIFFERENTIA. ' 
N ONNVLLI fuerunt, qui Lapides in triplex difcrimen diftribuenint,p,i. 
mum dixerunt efle raaioris terreftreitatis,veluti fuot Lapides, qui paUimiait, 
niuntur. Secundum ftatuerunt efle medium inter communes Lapides, 
mas,& hoc diferimine gemmas etiam opacas comprehedunt.In tertia differentiagem. 
mastatummodo pellucidas reponunt. Georgius Agricola quatuor Lapidum cllcgtjt. 
ra decreuit, quorum primum,communi nomine Lapidis, infigniuit,& ad hoc gcnusMi. 
gnetem,H*matitem,Aetitem,& alias fpecies complures reduxit. Secundum gtnis 
nuncupauit gemmam, &hoc genere Adamantem, Carbunculum, Sdimiles Lapillos 
amplediitur. Tertium yocauit genus magnum Lapidum, quod inftargemmapoliMa 
recipit, vt marmor; idq; colore, & natalilocodilcriminauittcum aliud PorphyritcSiVtl 
Ophites, aliud Parium, Laconicum , & fimile cognominetur. Quartum genus, fn»p 
veluti arenarium 3 & calcarium nominauit. Fuerunt infupei alij Authotes,qiiig(m. 
mas ad Lapidem tanquam ad genus referendas non eircaffeueraruntmihilominusciiii 
genus proximum commune habent, & horum neutrum, neque metallum, nequdiictus 
concretus, neq; terra funtsreliquum eft, vt genus proximum fic terra durata, quiiilo 
alio nomine quam Lapidis, indigitatur. Quocirca Lapis merito tanquam gemisdkt 
tur, & de gemma etiam prj dicabitur: hinc qua-uis gemma erit dicenda Lapis, fd(|ii 
libet Lapis gemma minime vocabitur. Pratterea AnfelmusBoetius id ftabilirevWi. 
tur,dum Lapidum differentias diftribuit, donec in claflem gemmarum incidat. Eit- 
nim afferit alium Lapidem a natura magnum produci, alium panium, exparuisalin 
effe inuentu rarum , alium frequentem , ex raris, alium durum , alium mollem, en ditis 
alium pnlchrum, & afpedin gratum, alium, turpem, & tandem pulchrum, nominegta. 
mf, decorat: vnde colligendum eft gemmam ad Lapidem tanquam ad genus dftreJi- 
cendam_j. 
Saxa vero nonnulli partim diferiminant a confiftentia,nam tophus eft mcllis,5:t|;| 
lex prtedurus; partim ab vlu, veluti faxum quadratum, quod ad adificia trahitupdili. j 
xum cruftofum , quia in cruftas ad tedia findatur, & faxum calcarium , quoniam ato- I 
(ftum pro catmento adhibeatur. Arenarium etiam in sdificijs eft vtile, quia calcnbi- 
bit. Cotes funt, qutu ad acuendos gladios attinent, & fic deinceps de alijs differoidii 
eft. Verum, ratione vfus. Leo Baptifta in fuo Volumine de Architeffura tradit, Lapi- 
dum alios effe viups, & fortes, veluti funt filices, marmora, & fimilia, na hi Lapides na- 
turaliter graues,&ionori funt; alios effe crafios,leues,&furdos, quemadmodum fail. 
li, qui naturam tophi, & fabuli referunt. Rurfus Lapidum alios pians fupetfidd,!: 
angulorum squalium conftituit, quos vocat quadratos, alios linearum inaqualimu 
variorum angulorum, quos rudes nominat. Denuo Lapidum alioselle magnos afoii, 
qui ad libitum pertradfari nequeunt, alios minutos, qui medium locum inter prf- 
dosoccupant. Quinimofaxa interdum tam grandia generantur, vt integrosmonitSi 
& vaftos in mari fcopulos conftituant . Propterea legimus in Cofmographiavniaeni- 
li , faxa efle tam vafta in regione Valefiana , vt in illis excauatis mimerofe tarailirl»'*' 
bitent. In Valle etiam Sedunenfi Templum, & amplum Monafterium in faxo line cite 
& lignis effe fabricatum. Sed quid vagamur per remotas regiones, dum in Agro 
nicnfi, decimo ab vrbe Lapide, habemus montem faxeum, in quo confpicitur Icalpi* 
Templum, nomine Beat* MariEfemper Virginis, Deo dicatum, vulgo didurad-*^'' 
donnadelsfffo, vbiquoq; fcalpta eft domus Sacerdotis , que quotidie inpradidn 
pio CEleftem Hoftiam Deo immolat. Differunt autem ha’C ingentia faxa a marmonw 
quia exterteftriori,& impuriori materia c5ftant,& licet ipfa coloribus, inftar mw"®' 
rum, varient ; nihilominus a fe inuicem femperdif criminantur, quoniam co!oresl«®- 
rumobfcuriores, &f*dioresobferuantur. , 
Cfterum fatiiis erit tam Lapidum,quam faxorum nonfolumfubftantiani,ledew 
omnes qualitates, & accidentia diligentius examinare: fic enim exadiioru» > 
rentiarum cognitionem manifeftabimus. Qu^oad fubftantiam, faxum 
fum,& Lapis arenofus, deinde alij Lapides partes habent dillinffas, alij indinio^ i 
