M/t^nes Pa 
Jlor it/uen- 
ter m.i- 
gnttis. 
Alii 
tynheridi 
hahentii. 
Plinius 0- 
fimt. 
Lik t l.tr- 
<«•15. 
55 H 
Vlyfsis Aldrouandi 
INVENTIO, ET TRAHENDI * 
Rano. 
N ' ONNVLLI Authores,&pra?fertimBrafaiiolusiniientionis modumhunc 
fiiiffc declarant. Dum quidam NaiitE circa mincras Magnetis maria fulcan- 
tesmifere perijflent, extractis, occultaui, ferreis nauium clauis, id a Magnete 
prodijfTe excogitarunt. Quocirca deinceps,ad euitandum huiufmodi periculum, Nau, ' 
txperha’C loca tranfituri ligneisdauis nauescompaginarunt, &pra;cipu4qui naui. ' 
gationem Indicam in Calecut fufeeperunt. Hoc poftea efle falfum fuperius exfenten. « 
tiaGargia’,oftendimus. Satius igitur erit cimialijs Authoribusaffereremagncticum 
lapidem in monte Ida inuentum fuifle a quodam paftore nominato Magnete, quiar- ? 
menta pafcens, cum baculum haberet cufpideferrea munitum , & calceos ferreis da. ] ' 
uis armatos; Is armenta fequens cum ad loca perucnilTet, vbi plurimus Magnes nafce. - 
batur, ab eo violenter tradtus, ob materiam ferream , humi hatrere cogebatur; vnde 
ibi relictis baculo, & calceis ferratis, vix difeeifit. _ ^ 
Circa ferri trahendi rationem varij varias fententias protulerunt. Aliqui hanc vim f 
trahentem fallis Cacodarmonumimpofturisadfcripferuntrcumpotiusidomnipoten. f' 
ti rerum omnium Conditori attribuendum eflet. Cum non folilm hac vis attrahens ia ii 
hoc lapide,verumquoq; in multis ali js rebus obferuetur . Quadoquidcmfcribitloan. ;3 
nes Eufebius Norimbergenfis fe audiuifft a Patre quodam rem prorfus in hoc genere r 
admirandam. Venerat is recens ex Infula Zeilano, vbi dum moraretur, in duos homi. > 
nes incidilTe aiebat,qui fpatio viginti palTuum dillantes duo ligna manibus tenebant, !' 
qui occulta quadam virtute ita trahebantur,vtvixpolfcnt violentiireltllere, donec )i. 
coniungerentur, qui copulatio fiebat vi cuiufdam herb? mirabili attiadtione pollen- ti 
tis in medio duorum lignorum collocati. Item alius, qui, multo tempore, in Bengal» 
verfatus erat, retulit in illa Regione nofei herbam, qui alia ligna, veluti magnes fer. ^5 
rum, attradfa coniungebat.Audiuit etiam Kircherius RomiaPatrc Didaco Salazar, uji 
qui cum Procuratore Mexicano Romam, negotiorum caufa,fe contulerat, in Mexica- ai 
naProuincia crefccre certum virgulti genus Malo punico non ablimile, cuius tendis 
virgi cei ta ratione fcdfi partes occulto quodam odio ita auerfantur, vt limul ne vio- jj 
lenter quidem contineri poflint: Quocirca ibi paffim hit fit Puerorum iocus. i;|(i 
Sed vtad remnoftram reuertamur. De attrahendi ferri ratione , multi tum Vet£- 
rum , tum Nuperorum opiniones circumferuntur. ThalesMilefius,qui fuitvnuscif 
feptem Gricii Sapientibus,piitauit,rcferente Ariftotele, Magnetem ellc anima quo- j. 
dam prfditum , cum videret in illo vim alliciendi ferri vigere . Hinc aliqui Auihores 
abhaefententianon valde difcrepances,vt Cardanus,& Agricola, magnetem viuere, 
& ferrum illius efle pabulum tradiderunt ; cum huiufmodi lapis in limatura ferti op- 
time conferuetur. Hic lententia eft explodenda, non folum,quia recedat a veris Phi- ^ 
lofophii dogmatibus,dum Ariftotcles pluribus in locis Iapides ali minime poffe,con- 
fequenterq; net etiam viuere demonftret. Veriim etiam,quia Scaliger,in exercitatio- 1 
nibus contra Cardanum , aflTcuerantius dicit feobferualTe ferri limaturam magnetis 
conferuatricem nunquam pondere fuilTe diminutam : quapropter illius pabulum mi- 
nimeefle pofle diuulgat. Plato in Timpo philofophicis incedens fpccuIationibus,fcri- ^ 
ptum reliquit non incflehuic lapidi virtutem attrahendi ferrum, fed propellendi ae- ^ 
tem,itaut Ipatium inane inter vtrnmque relinquatur; ideoque ferrum, propullo 
aere d magnete , illico in locum vacuumfucccdere aflfeuerauit. Non defuerunt, qui ^ 
exiftimarimt id prouenire a quadam propria qualitate, & natura, qua ferrum ad ftel- ^ 
lasboteales dirigitur. Alij ad formam fubftantialem retulerunt. Nonnulli id alfigna- 
runt cuidam proprietati occultia Deo, vel Cilis huic lapidi imprefli; velutiRha- 
barbarum ab humano corpore bilem, Agaricum pituitam, dcPolypodiummelancbo- ^ 
liam attrahit, & educit. Sunt etiam aliqui Authores huius opinionis, hanc virtutent-» 
attribuendam cfle certi, & peculiari temperaturi, & proportioni quatuor primaiqm ^ 
qualitatum. Hanc fententiam Diuus Thomas acriter refellit, inquiens virtute potiiis ^ 
cale- ' 
