704 Vljfsis Aldrouandi 
Gallkum vuleus, authore Rucllio, Confenum Plinij , Tofam mufci , quafimufo. £ 
(um aceruum appellat. Naut« in fluminibus verfantes, fluuiakm fpongiam Tophu 
coonominarunl quia, ob foramina, faciem fpongiofamprsfe ferat. Haflemisdc 
Synontnu 
T opbt» 
'"‘^NuncTpatur ergo bic lapis apud Plinium Porus, & Tophus fortalTis a verbo gra. 
co .d?. accendomamq;abinccndijs ^anquam Pumex procOT effevideamnOp. 
piano dicitur , Herodoto A, 'flo?. Italis Tufo, e Juuo, Hifpanis 
Toffeau, Germanis Toffftein, Belgis Thuntftein . 
descriptio, et natvra. 
In lib.d(L-> 
lafid.cdf.^ 
occuli* udi . 
mirdc.c.i^ 
Ltb*l6.ca. 
17- 
P ORV S, fiue Tophus lapis eft mollis, ideoqjob mollitiem fragilis, item fca- 
bcr, rarus foraminibus, atq; meatibus patentibus refertusiquandoquidemj 
partes huius lapidis in omnibus locis coniunite, atqj continuata’ non obler. 
uantur,fed multus aer ei interieilus eft. Etenim tales meatus a natura fiunt, quan- 
do, in primordio generationis, humor cum terta non fatis permixtus eft, led iplura 
diuerfa; partes' terreni tanquam vafa quadam coercent, atq; continent. Queniad- 
modum viciffim lapides compadli , & folidi producuntur , q ua ndo humor vbiqi m 
terram penetrat, eiq; probe pcrmifcctur. Caufam mollitiei huiufce lapidis Alber- 
tus fuperflu® humiditati nonaiqualiter terreno permixta aflignauit : hac decaufa 
Tophum igni admotum non liquefeere, fed in cinerem abire aflferuit. Liquehtau. 
tem igni Tophus, li aceto perfundatur, vt Lcuinus Lemnius annotauit; nam illili. 
quori vis ignea, atq; confumens fubeft, qii® folida qusq; depafcitur, atq; conterit. 
^ Color huius lapidis plerumqjcft albus, aut terreftris, vel talem fortitiir colotem, 
qualem Pumex, vt Albertus teftatur. Plinius candore, & duritia marmori Pano fi. 
milem efle feribit . Albertus perferutans coloris caufam , retulit Tophum lapidem 
onera . amus 
lllliClU CiiC ivi lUJl » / llUVl t.«0 aw» w V _ 
generari ex terra , cui aqua permixta fpumam edit , atque digeftionis opera , albus ^ 
euadit. 
DIFFERENTI rE. 
D V/E huius lapidis fpeciesobferuantur,vna eft, qua; iTMpo5Gra;cis,&Pli- , 
nio Porus nominatur, plerumq; colore, & duritia marmori Pario lim lis,vt , 
Theophraftus optime animaduertit. Ad hanc fpeciem referunt Topbura, 
qui ferra dentata tanquam lignum fccatur : quamuis omnia Tophorum genera, mi- , 
nimo etiam inftrumento , iuxta fententiam Alberti , fecari poftint. Altera Topho- > 
tum fpecies eft, qui in fpeluncis ex fucco ftillante propter frigus conctefcunt,qua- ; 
lis eft ille, quem Hydrolithiim vocamus . Talis cnimfedimento aqusin canalibus 
fontium concrefeere folet. Huius qiioq; generis funt lapides illi, quorum meminit 
Gefnerus in libro Foflilium . Hi oriuntur in fiftulis , per quas therniE ducuntur ,vt ^ 
Tofbo in BadenCbus; item in tubis aqurcdiuftuum oriuntur, vt Beichlingi, eodem Gelnero ti 
TAcmat». tefte. VerumhuiufmodifpecicscaterisTophisfuntfolidiorcs. • »/i 
Variant pra-tcrea Tophi colore, duritia,atq;mollitie. Color plerumqiillis meit 
albus. At Tophi in Campania nigrum, & rubrum colorem fortiuntur. Rutius Topbi 
nonfemper funt duri, licet Plinius duritia, marmori Pario aflimilauerit ; plerumq, 
enim in puluerem facile comminuuntur. . 
Poflumus huc referre lapidem, qui freques repetitur in Agro Romano: clt en 
fpongiofus,grauis tamen,afper, foraminibus modo paruis, modo maiulcu is te e 
tusj colore primum fubflauo, poftea leucoph^o, aquam imbibit, qu£pacii*dc pau 
tim guttatim ftillat, quafi a Iapide exprimatur. Hunc vocant Spromum, loita i 
exprimendo, quia a quam hauftam quodammodo exprimere videatur. p"’ ■ 5 
libus artificiofis,quos Nymphpa vocant, fua afperitate,intcr Tophos,atq,l un 
pulcherrimum prtebet ornamentu in_.» . 
10 . 
