MufdMetallici Lib. IV. 
^ p!urij,qu;eftPaguseftRhatorum egregius, vitra alpes , prope Clauennam oppi- 
dum Lacui Lario (quem hodie Comenfem vocant j proximum, in tnonteuicino talis Locus na- 
Ijpisefloditur.InSjphno pariter lapis eftemfdem generis, nifi hoc ilii fingulare Plinius ‘olts huius 
attribuat, quod excalfat^us oleo nigrefcarj & diirefcatjaJioquin natura lua molJiflimus. ^^pidis^ 
Horum etiam Georgius Agricola meminit , dum inquit : a /abris a-rarijs cx hoc parari 
forinasadiES fundendum idoneas, quia ignem fuftineant . Huiufmodi iaxaeffe apud 
Chattos refert in fufeo cinerea , in quorum formas quoduis metallum liquidum fundi- 
tur. Hoc genus lapidis in Siphno, & in Italia circa Comum gxcauatur, & tornatur in_j 
vafa coquendis cibis idonea, atq; vtilia, qii® ferreis circulis muniuntur . Vas huius ge- 
neris hoc in loco exhibetur delineatum. 
Huiufmodi faxa ex lapidicinis erura ftatimferro funt excauanda ,nam aeri diutius 
expolita indies magis durefeunt . Ex his etiaai mortaria Pharmacopoiarum , & etiam 
cotesfiunt. Gefncrus Hepatitemlapidem Comenficonlimilem facit ,& inter argillam, Lapis hc- 
&lapidem fere medium conftituit.ls quoq, tornari poteft,& etiam facilius, quia moL p“tttes. ' 
l lior fit, & Ibrtallis, cum nimium moJJis iit, in vfum valoi um nondum venit. 
DE LAPiDE PHOLADlS. 
Cap. L. 
H ACTENVS de lapidibusnomen aloco inuenientibusdidiumfit. lamad 
lapides grandiores, & .id Lixa accedendum eft. Itaqihuicfaxo dequo inpr*- 
fentia agitur, d natura Pholadis animalculi impofuimus nomen , quoniam in 
to latibuletur. Etenim ^coAu^sc, lunt animalculade genere biualuium ittL-* 
nuncupata, quia femper delitefcant. Nam iraAeos» Gr*cis (proquo etiam puAeiv, Sc 
dicitur) latere, vel in latebris degere fignilicat, & ao,Aoii, tefte Euftathio , dicu- 
turaues, reptilia, vrf^,& aliai animantes, quando fub terra , vel in fax is excau a tis, vel 
Calijs latibulis per aliquot temporis fpatium, frigoris , aut tertus vitandi gratia , occul- 
tantur. Quocirca Vrf^ etiam paAaJ^it; ab Au thoribtis cognominantur. Vnde hunc Iapi- 
dem ?><iiA«7»fii!Pnon abfurde quifpiam appellare pofletiquandoquidem ^ceAnlnjim apud 
Hcfychium, publica vocabantur aedificia ,in qute olim homines ( non aliter atque heee 
animalcuia propter ambientis iniurias) exercitij alicuius gratia, conueniebant . Sunt 
qui exillimant haec animalia in faxis, vi aquae falfa;,excaiia tis prouenire, alij exluto in 
cauernulis faxorum cumulato generari arbitrantur . Nos autem credimus vndeumdo- 
iSiiniiioRonddetio,in faxorum cancrnulis, vcl vi ,ve! natura fadiis, aquamarins ap- 
pulfu procreari, atque in conchas conuerti , qnae cauitatis , vel foraminis figuram fer- 
iiant. Hic vir celeberrimus , in portu V eneris , huiulmodi laxum obfcruaffe feribit , in 
quo nullae rimie , neq; cauerna: fed foramina tantum exigua erant, vt vix aerem admit- 
terent, fed in faxo idiibus mallei confradio,mult.'v vifebantur cauitates vario fitu,& di- NaturaSa- 
uerfe magnitudinis. Foramina habet hoc laxum plurima rotunda modo exigua modo xt, 
faiisampla, in quibus Pholades confpiciuntur , magnitudine etiam maioris digiti hu- 
iiani. Eft afperum colore kucophao, graue,foraminibus diucrfis refertum, non tamen 
pcmiurtLj. 
Hocfaxum diferepat ab illo, in quo Balani latibulantur, propria fubftantia, & figii- 
taforaminum, nam figuram habet Balani ; exterius tamen ne veftigium quidemfora- 
minisapparet; intus tamen animalia magnitudine , atque craflitie pollicis humani oc. Saxu'» Ba- 
tultantur. Praeterea color faxi intense eft cinereus, neq; afper, vtfuperior, fed Ifuiga- quale. 
tus, arenario lapidi quodammodo limilis. Huiufmodi faxa, in portu Anconte , fatpe vi- 
“urar , nam aliunde illuc deferuntur . Sed dubitabit aliquis qua ratione in medio la- 
piiiis illa animalcuia, nullo apparente foramine , viucre poffint. Rcfpondendum eft 
utulmoi lapidem in mari effe mollem itaut per poros , & exigua admodum foramina 
animalibus attrahatur, extradium vero durefeere . Rurfus alia emer- 
§“ “bitatioquomodo animalia ibi viuant adhuc lapide ad aliam regionem delato: 
|«tidumcftnon ita induruiffe, vt aer omnino prohibeatur, cuius modica attradiione 
'tuete polfunt. Hatc enim animalia pauco fcatent calore, & propria pituita nutriutur. 
DE 
