Mufei Metallici Lib.IV. 
jS cfl; quoti hoc nomine, apud Vulgmndcfignatur infula Propontides ante Cy^iVnm 
alio nomine Proconnefusjfiue Elaphonnefjs, vtroq; nomine, vc notat 
pliniusa ecruisdedudio. ' 
Itaque Latinis vocatur m armor, dcGracis w^fmctpcs a yro 7 a wicPjUsptjtfjnimiruma 
fplcndertj&corufcare. Gallice dicitur Maibre, Italice Marmo,& Marmora , Ger- 
nianiccMannelftcin , HifpaniccMarmol , Georgius Agricola fcriptum reliquit, Mar- 
nioribus lingularia nomina non fuin'eimpo/ita,fcd a coloribus eis inlidentibus nomi- 
njri, vela regionibus, in quibus nafcuntur , vt inferius luo loco explicabimus. 
M armor lapidem valde durum , & fi poliatur , ad recipiendum nitorenuj 
valde idoneum elfc ob/eruamiis. Politiam autem admittit ob puritatem_j 
materi® cxadic , &®qualitcr concret® : quandoquidem puritas optimano-j 
toncretionem, & nitor®quai,'tatcm miateri® concomitatur. At colorum varietas cu- 
iafcumqiMarmorisa perledtione cociiouis,in eorum generatione, dependet; quoniam 
(yncerij&genuini eoiores nonnifi a pcrfcc^Iacmaione reftiltant . Namque exhalatio 
(icca, & ignita, vt Ariftotelcs animaduertit, pulueres coloratos conftituit, deinde 
hiiiufoiodipulucribusfoJutislapidcs fimili colore decorati integrantur. Varietas 
iiit colorum, qn® in marmoribus quoiidie oblcruanttir, a varietate exhalationum emer- 
git ; nam quemadmodum aren® diiierfi generis , calce admixta , in vnum lapidem fer- 
ruminantur; pariter interdum varia marmorum fragmenta ,adticnicnte noua exhala- 
tione, veluti calce , vnum lapidem maculis diuerfis refertum conftituunt. Id autem ma- 
gismarmoribus , quam alijs laxis contingere opinantur, ob tenues exhaiationes ,qu® 
intimas Marmorum partes penetrare poliunt. 
Inter alias.Marmoris proprietates, vnamad miracula Itali® referendam elfe Plinius 
fcripfit,nempexMarmorinIapidicinisaugeri;idq;probatauthoritatePapyrij Fabia. 
Cui, quem rerum naturalium pcritilfimurn nuncupauit. Quinimd addit repleri paulatim 
nono Marmore montium cauitates, vnde prima marmora c®fa fuerunt. Deinde omne 
fere genus marmorum, cum primum a fodinis eruitur, molli uscft ,progrcflu tameruj 
tcinporisadeddurefcit,vtvixfca!pipolfit. Veriim h®c proprietasc®teris etiam la- 
pidibus communis ellefokt. Hoc quidem obferuatione dignum eft, quod marmora 
qudam ocyus, & quadam ferius indurantur . Poftmodum nonnulla etiam funt, qu®, 
diuturnitate temporis, rurfus mollclcuut , exeduntur, & tandem in terram refoluun- 
tar. Inluper habent marmora hoc inlitum a natura , vt fubflantia quandoque nodos 
habeat, nempe duritias elatio fimiies , & Icrris inimicas , qu® Plinio centra appellan- Lib.i6.cA 
tur; quando feribebat : in Marmore ficiiti in arboribus centra identidem obferuari. 35. 
Ampliiis marmor hoc fibi a natura comparauit, vt a multis rebus abhorreat. Primum 
calcis contaiftii non foliim candm em ammittit, fed etiam nitor marmoris obfcuris ma- 
culisfedatur ; Fumo etiam inquinatur, (Sc oleo perlinitum pallefcit . Item vino nigro 
pcrfufum, tanqiiam indignabundum, mirabiliter lutefcit. Tandem, aquaex caftancis miarmor 
Ddcdudla contaftum italulcatur, atq; inficitur, vtnec etiam nbrafione , macul®iJl® de- cjuihusma- 
Iwntur. Culetur, 
Poftremo Marmor, & potiffimum variatum, veluti illud, quod Brocetclium, &pedi- 
culofutn vocant , recepit hoc a natura, vtin aceto poficiim , ad inftar lapidis A ftroiris, 
fponte moneatur . Hocq; ei accidere exi ftimamus , proptcrfubflantias diuerfomm_j» 
colorum in materia exiftentes;iiamq; acetum, cum fit tenuium partium, penetrans, ae- 
rem expellit, qui per acetum egrediensefficit, vt Marmor, vel lapis moueatur. b tenim 
idinmultislapidibus , varijs venarum diftantijs patentibus, contingere multi obier- 
liarunt. Quinimd lo. Bapcilta Porta fatetur fe babuiffe fruRum Marmoris, quod Vul- Marmor 
gnsCodogninum appellat, & hoc in aceto mouebatur , quoniam diuerfis, & varijs ve- moutturm 
niseratdilUnClum. .reto 
AFFECTIONES. 
11 rr 2 
DIF- 
