8iS 
Vljfsis Aldrouandi 
DE LAPIDESCENTIBVS. 
Cap. LXII. 
£ 
LAPIDESCENTIVM RATIO. 
T finem biftori* lapidum opacorum imponamus, nonnulla etiam de_j 
lapidefcentibus exponere decreuimus j quoniam circa hanc materiam 
quteftiones duae infignesbreuiterlunt agitanda Prima fpediat admo- 
dum , quo varia, in terrarum orbe creata , alterius naturae a lapide, tra- 
dtu temporis,in naturam lapideam tranfmutari poffint. Altera pertinet F 
ii]aoftreacea,teftacea,&conchilia,qaainvarijsmontibus faxea 
obferoantur : nimirum an illic genita , an vero aliunde illuc translata fuerint. 
Quoad primum , Seneca cenfuit plura in aquas proieifta lapideam fubftantiam adi- 
ilAj, »4/. pifci , quoniam eorum corporibus paulatim limus circumfundatur , & adeo allinatur, 
saxli. cap. vtreseo comprehenfa facile in lapidem durefcat . Vitruuiusid euenire opinatus eft, 
20. ' "quoniam fuccus lapidefcens .aquas, quibus permixtus eft, ad inftar coaguli ,fpifleti 
Lti.n.Ar icautteftusSolisillosfacilecogatj&in lapidem duret. Georgius Agricola hunc effe. 
chttec.^.x. «Sam refert in fuccum,qui ex commilTuris ,& venis fpeluncarum dimanat, qui ante- 
iit. 2. quam cadat, paulatim in lapides denfatur.Quinimd res illas omnes conuerti in lapides 
nauMtcr. afleruit , qu* huiufmodi fuccum lapidefcentem combiberint . Hieronymus Cardanus 
ii. 2. de fcriptum reliquit , vel »ftu percoquente , vel cogente , & folidante gelu , aquas folide- 
ruhtil'. fcere i additque a collifionefliKftuumfpumam generari, quxfalfugine,&fi'igiditatc_j 
^ " falfuginis vicem fubcunte, vna cum tenuiori arena Ipilfefcere ,& naturam faxea na_j 
acquirere_j. ^ 
Falloppiusnoftrie aitatis vir egregius caufam prpcipuam huius affeilus aflignat fuc- 
Jn lih. de co, nempe humori cuidam elaborato cooio ex materia lapidea genito ,aquilqueper- 
ftfsd. Hlixto, quifi aqua: fuerit diligenter mixtus, rem , quam penetrat, durat in lapidem.^. 
Sin fuerit cumaquaconfufus, rem cortice tantum faxeo obducit. Hunc autem fuccum 
Author triplicem efle ftatuit: vnum impurum ,& alterum purum, iSt limpidum, qui fic- 
ca exhalationem fi comprehenderit, intrans aliquod corpus, illud in nobilem lapidem, 
vel gemmam tranfmutat. Tertium alTetit effe illum fuccum, qui a nonnullis plantis ma- 
rinis appetitur. Tandem fuccum impurum in quacumque terra generari prodidit, & 
proptereaobferuamus femina lapidea in lithofpermate,&alijs plantis pioduci,cum 
vbiqjterrarum talis fuccus impurus reperiatur. Matthiolusnon valde recedens a reci- 
tatis opinionibus , caufam huius tranfmutationis diuulgat effe lutum , cui plus tenacis 
terrjE, quam aqus videtur ineffe: His addit ramentafaxorum ,qufab aquis fluenti- 
quamiapis ouratur . isjnamoorcin i^ecrus rcuna , oc c.ucciuuo 
uulos memorant, in quibus pali lignei immerfi, menftruo Ip.uio , lapidei eant , prifti- 
nam tamen formam, Scluperficiem retinentes. Vnde Albertus Magnus, & ipfc aquas 
effe in caufa lapidefcentitim affirmauit, dum ligna in illis diu morantia faxeam natu- 
ram acquiulffeobferuauerit . Quinimd pronunciauit etiam aquas pluuias in montibus 
Pyreneis , iuxta quafdam montium partes, duritiem lapideam adipifei. 
Theophraftus Paraceifus mucum quemdam in Torrentibus adhsrerc faxis affeiicra- 
uit,qui tandem denfatus , in lapidem tranfrnutatur. Alibi vero idemAuthor molli- 
mentis mandauit hanc lapideam coagulationem , virtute fpiritus falis , fieri ; cum ali- 
quando obferuare liceat ex liquore falfo maris , &ex illius fptima cum tenui ffimis for- 
dibus multa agglutinata in lapides concrcfcere. Hinc Auicennas, referente Albcito 
Magno, pronunciauit Animantia quandoque tota in lapides, & praleriim lallos tranf- 
formari jnam ficuti terram , & aquam , ita & Animantes materiam lapidum effe voluit; 
qu* dum in locis virtutem faxificam pulfidentibus verfantur, tunc facile in lapides c 6 - 
ucr- 
