Vijfsis Aldrouandi 
DE TVRCHESIA. 
Cap.LXXlI. 
SYNONIMA, ET ETYMVM.' 
\N T A M affinitatem habet hjc gemma opaca cum fuperiorijvt rauld 
tiobferuauerintjTurchefiam, frequenti ablutione , in malachitem_t 
degeneralle. Aliter vocatur TurcoiSjTurcofa ,&Turchina, Germa- 
nis EinTurkes; quinimo omnibus nationibus, hoc nomine, notiffi- 
ma elfc perhibetur: cum, c regionibus Turearum afferatur. Nonnul- 
li, vt Agricola, crediderunt aliquam fpeciem lafpidis apud Anti- F 
nmn fuiffe, & prsefertim illam, quam Plinius Boream, Graci Aerizufam, & alij Calai- 
„ * * dem appellarunt. MefuenuncupauitPeruzegi, corrupto nomine, propter litterarum 
vicinitatem , in lingua arabica, a vocabulo Pcruzaa, quoMauritani Turcoidem indi- 
CaLv ' gitant Etquamuis,infacrisBibli;s,intergemmasRationalishscgemmamemorata 
reruati. videatur: nihilominus, odiauo loco, inter alias gemmas, in Exodo recenferi Arias 
i ’ ,T,ontanusretulit.Quandoquidemvetbumh»braicum(Sab6)Gr*ci,&LatiniAcha- 
tem exponunt, fed Chaldtd interpretes Turkaia vertunt, qu* voxnoftrteTurchefiae 
conuenire videtur, 
NATVRA. ET AFFECTIONES. 
C OLOREM naturaliter habet ex viridi, albo, & c®ruleocompofitum. Quoad 
colorem sriiginis aliquo modo inclinare debet. Quapropter Gemmarij princi- 
paliter hunc colorem cbferuanr, deinde num fit in lapide permanfurusiquia_j 
horum lapidum aliqui repeiiuntur,qui colorem mutant, & alij, qui , traflu temporis, 
illum pedettmim amittunt. Catciis femper pjafertur,quicoloremaruginis depura- 
ta’ refert, Stviiiditatemcarulei laCfelcentis oculis gratam oftentat.Lapides autem hu- 
ius gtnu IS, qui venas habent nigras, aut plus iuftdvirefcunt, vel laftefcuntjnihiliffti- 
mantur. Non habet hic lapis diafhaneitaiem ,&vt plurimum cirlaturam non admit- 
tit . bunt, qm d icant optimam cognofei Turchefiam, quando noffu virefeit, & diii cx- 
Cotiditio" rulea appai et. Intei cum nonnullis notis albicantibus maculaturj hanc Gemmarij mar- 
ttesTunk morinam appellant, & tanquamnimisvulgarem improbant. PrEterea aliam patitur af- 
& feiftionem, nam, etiamfi elegantem oflendat colorem , frequenti tamen tadiu , vel ab- 
lutione, vel fudore natiuum colorem deponit. 
Amplius aliqui, longa obferuatione, didicerunt hanc proprietatem ineffe Turcoi. 
di, vt geflata ab homine in fecuda valetudine verfante, in dies proprium eoiorem ele- 
eantioremofteiidat,&vicilfim ab homine valetudinario pertradlata, aut in manibus 
befunefi pofita, genuinum colorem amittat. Eadem po Ilea a digito Defundii ablata, 
& ad manus fanas delata, amiffum colorem recuperare perhibetur. Nonnulli credi- 
derunt nullam huius effedtuscaufam naturalem allignaripofle; nihilominus mutatio- 
fc~ nem coloris in hoc lapillo naturaliter fieri polle affeuerantiiis dicimus. Quandoquide 
loris Tur- gemma hffC non eft admodum dura; ideo facile ab halitu, vel vapore alteratur, qui a 
ovfyfe. I meatibus cutis perpetuo egrediens , vel pulchrum, vel turpem colorem lapillo imper- 
tiri poteft. Quando igitur Turchefia;Defundli,amiffQfuo colore, geftatie ab homi- 
ne fano , & viuente ptiflinus color reftituitur , dicendum erit a corpore viuente conti- 
nuum halitum, & vaporem eleuari acute , cuius falfedo , ad priftinum colorem, gem- 
mam reuocare potefli cum experientia doceat,nullo alio artificio colorem Turcoidis, 
nifi aceto , & fale ammoniaco emendari. 
Infuper opinantur alij Turchefiam horologij vicem pra:flare ,& horas diei indica- 
re, fi, filo, pollice, & indice fufpendatur intra cauita tem vitri, palmaris, vel minoris 
lati' 
H 
