P34 
V lyfsis Aidrouandi 
DE CRYSTALLO. 
Gap. LXXYIL 
iE Q V I V O C A. 
V M Pluores candidi, de quibus psuld ante petra(aatumfuIc,prorfue 
Cry ftallo affimilei3tur,hi noftra menti hiftoriam cryftalli infinuarunt. 
Quapropter, de hoc, in pralenti capite,agentes, prima facie «quiao- 
cationera explicabimus iquadoquidem, voce Cryftalli,quatuor prx-i 
cipue intelliguntur. Primum eft quoddam vitri genus, quod candore, 
& puritate cryftalli nomen promeretur. Secudum eft gelu, vel glacies, 
quamGraci «paVa^Aoir vocant. Tertio hKcvoxgrandinemindicare poteft, iuxta-j 
fententiaro illorum, qui verba illa Pfalmi centefimi quadragefimi feptimi expofuerut. 
m/UM cry st alium' fmm 6'c. Quarto Cryftallus 1 'umitur pro illa gemma , cuius hiftoriam 
in prarfentia recitamus. Veriiro quoniam Cryftallus comprehendit quamdam fpeciem, 
qua? Iris nominatur,non erit ab re, huius etiam vocis ambiguitatem exponere antequam 
ad fynonima Cryftalli accedamus. 
Primitiis Iris fignificat arcum caleftem , ita nuncupatum ab nimirum nuntia- 
re, proptereaquod Iris in CffloconfpeiSus pluuiasnunciarefoleat. Hinc Poeta: Irim 
jrisvoxt. lunonis nuntiam efle finxerunt. Deinde Iris eft circulus coloratus pupillam oculorum 
cjuitsoca. ambiens. Amplius Iris eft planta lilijfpeciis, radice odorata, deflore fimilitudinem 
arcus csleftis gerente, cuius triginta tres differentias Bauhinusin Pfiythopinace enu- 
merauit. Inlupcr Iris apud Scholiaftem Nicandri, medicametum venenatum denotat. 
Item,apud Hermolau Barbarum, Iris fuit, apud Antiquos, medicamen ex croco, myr- 
rha,&aluminecompofitum. Tandem Iris eftgemmacryftallina,qu:e aliquando infcuU G 
ptum arcum Ctelcftcm gerit,&aliquando ita appellatur, quoniam obietffa radijsfo- 
laribus figuram ateus ca?leftis in proximum parietem eiaculatur. Huc refpiciens Mar- 
bodeusfic canit. 
Nam fiptb seStoradijs (it f abdit a Solis 
VroximusiKjicilKr paries , vanoff^ colore 
Arcus cskltis dcpi/igit vtrir, ^figuram. 
SYNONIMA, EI ETYMVM. 
L apis hic clarus,& pellucidus Latinis nominatur Cryftallus, & iuxta femini- 
num genus infleiftitur. Alioquin,in genere etiam neutro , Cryftallum profer- 
tur . Verum , apud Grtecos , hac vox, afvs-te;i , eft mafculini generis, & gelu, 
vel glaciem fignificat ; traduntq; nomen hocdeduiSuma xpi/05 frigus, & ri A Aopra/, pro H 
contrahor , quoniam glacies fit aqua frigore contradla, & concreta . Graici 
poftmodum hoc eodem nomine vtuntur, ad fignificandam gemmam pellucidam, inftar 
gelu, de qua in prafenti capite 1’ermo habetur. Immonomen hoc,*pvVaAAot,in epi- 
grammatibus gracis,feminino genere prolatum, & vnico Aferiptumobferuatur. Clau- 
Cryllatlum dianus Cryftallum cognominauitfa.xiim liquidum, quia ex aqua eile conflatumexifti- 
j'pargi‘fciu mauerit , & alibi prodigiofum Silicem indigitauit, fortaflis , quia cum fit lapis pelluci.. 
tilUs ignis, dus, ferro tamen percufsus fcintillas , inftar filicis, fpargat. Hinc cryftallinum voca. 
tur , quod ex ayftallo conftat , vel quod cryftalli claritatem aimulatur: idcirco Cslum 
cryftallinum,& Sacchartira candidum pariter cry ftallinum dicinir.Imlis vocatur Cri- 
ftallo, Gallis , Germanis, & Hifpanis Cryftal. 
Gi- 
